Diyarbakır ilinin Bismil ilçesine bağlı bir yerleşim birimi olan Uğrak Mahallesi, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, köklü idari geçmişiyle öne çıkan bir kırsal mahalledir. Sakin yerleşim dokusuyla bölgenin geleneksel yapısını günümüze taşıyan Uğrak, süreç içerisinde geçirdiği idari statü değişimleriyle bilinmektedir.
Uğrak Mahallesi'nin Tarihçesi
Uğrak Mahallesi'nin bilinen tarihi geçmişi yazılı kayıtlarda yer bulmaktadır. Yerleşim yerinin adı, 1928 yılı kayıtlarında 'Cadde' olarak geçmektedir. İdari açıdan geçmişte farklı bir köyün sınırları içerisinde yer alan Uğrak, daha önceleri Şerefikan köyüne bağlı bir mahalle statüsündeydi. Takvimler 22 Aralık 1952 tarihini gösterdiğinde, yine aynı köye bağlı olan Hogiran mahallesi ile birleşerek bağımsız bir köy statüsü kazanmıştır. Yarım asırdan fazla süre köy statüsünü koruyan yerleşim, 2012 yılında yapılan yasa değişikliği sonrasında yeniden mahalle statüsüne dönüştürülmüştür.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin coğrafi sınırları içerisinde yer alan Uğrak Mahallesi, bağlı olduğu Diyarbakır il merkezine 75 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Mahallenin idari olarak bağlı bulunduğu Bismil ilçe merkezine olan uzaklığı ise 20 kilometredir. Geniş Diyarbakır ovalarının bir parçası olan bu yerleşim yerine ulaşım, Bismil ilçe merkezi üzerinden sağlanan yollarla gerçekleştirilmektedir.
Nüfus Yapısı ve İdari Bilgiler
Uğrak Mahallesi, demografik olarak oldukça butik ve sakin nüfus yapısına sahip yerleşim alanlarından biridir. Yıllara göre mahalle nüfus verileri incelendiğinde, 1997 yılı kayıtlarında nüfusunun 72 kişi olduğu görülmektedir. 2000 yılı nüfus sayımı verilerine göre ise mahallede ikamet eden nüfus 66 kişi olarak belirlenmiştir. İdari yönetimi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından sağlanan Uğrak Mahallesi'nin posta kodu 21520, il alan kodu ise 0412'dir.