Giriş ve Muharebenin Önemi
Üçüncü Kirte Muharebesi (İngilizce: Third Battle of Krithia), I. Dünya Savaşı sırasındaki Çanakkale Savaşı'nda, İtilaf kuvvetlerinin Kirte Köyü ve hemen gerisindeki Alçıtepe'yi ele geçirmek için giriştikleri üçüncü taarruzdur. Seddülbahir Cephesi'ne 25 Nisan 1915 tarihinde çıkartılan kuvvetlerin temel hedefi olan Alçıtepe'nin ele geçirilmesi amacıyla yapılan birinci ve ikinci taarruzların başarılı olmaması üzerine bu üçüncü muharebe uygulamaya konmuştur.
Muharebe Öncesi Yaşanan Gelişmeler
Muharebe öncesinde deniz cephesinde İtilaf güçleri ağır darbeler almıştır. 13 Mayıs 1915'te İngiliz zırhlısı Goliath, Osmanlı torpidobotu Muâvenet-i Milliye tarafından; 25 Mayıs'ta İngiliz zırhlısı Triumph ve 26 Mayıs'ta İngiliz zırhlısı Majestic, Alman denizaltısı U-21 tarafından torpillenerek batırılmıştır. Bu kayıpların ardından Amiral De Robeck ağır tonajlı savaş gemilerini Limni ve Gökçeada'daki üslere çekmiş, bu da İtilaf devletlerinin donanma topçu desteğini büyük ölçüde azaltmıştır. Ancak Müttefik Gelibolu Cephesi Komutanı General Ian Hamilton açısından olumlu üç gelişme yaşanmıştır: 19 Mayıs'ta Arıburnu'nda Osmanlı genel taarruzunun Anzak siperleri önünde başarısız olması, 20 Mayıs'ta İtalya'nın İtilaf Devletleri yanında savaşa girmesi ve İngiliz Yüksek Savunma Konseyi'nin cepheye üç yeni tümen gönderme kararı almasıdır. Hamilton, bu takviye tümenleri beklemeden taarruz etmeye karar vermiştir.
4 Haziran Taarruzu ve Kanlı Çarpışmalar
4 Haziran 1915 sabahı saat 08:00'da başlayan taarruzda İtilaf devletlerinin 53.000 kişilik gücüne (22.000 Fransız, 31.000 İngiliz ve Hint asker) karşılık Osmanlı ordusunun 24.500 askeri bulunmaktaydı. İtilaf kuvvetleri, donanma hariç 141 top namlusuna sahipken Osmanlı ordusunun yalnızca 41 namlusu vardı. Saat 12:00'ye kadar süren hazırlık ateşinin ardından piyade taarruzu başlamıştır. Sağ kanatta General Gouraud komutasındaki Fransız Kolordusu'nun taarruzu, Kurmay Yarbay Selahattin Adil komutasındaki 12. Tümen'in karşı taarruzuyla püskürtülmüştür. Sol kanatta ise General Hunter Weston komutasındaki İngiliz 8. Kolordusu daha başarılı olmuş, 42. Tümen Osmanlı mevzilerini ele geçirirken, 29. Tümen ise bir kilometre kadar ilerleyerek Albay Halil Sami Bey'in 9. Tümen'ini geri püskürtmüştür.
Teğmen Arif Bey'in Kritik Savunması
Cephenin tamamen yarılması, 2. Topçu Bataryası Komutanı Teğmen Arif Bey (Tanyeri) sayesinde önlenmiştir. Arif Bey, Topçu Grup Komutanı Binbaşı Binhold'un topları tahrip ederek geri çekilme emrine uymamış, 150 askeriyle birlikte Kirte Köyü önündeki sırtta cepheyi kahramanca tutmuştur. Bu taze kuvvetin ateşiyle duraklayan İngilizlere karşı bir saat sonra gelen takviyelerle cephe Kirte Köyü'ne 1 km mesafede sabitlenmiştir.
Muharebenin Son Günü ve Osmanlı Zaferi
5 Haziran 1915 sabahı Osmanlı 9. Tümeni'nin giriştiği karşı taarruz başarılı olamamış, ancak gece saatlerinde Arıburnu'ndan kaydırılan Osmanlı 2. Tümeni'nin taarruzuyla İngiliz kuvvetleri birkaç yüz metre geri atılmıştır. 6 Haziran günü yaşanan bölgesel çatışmaların ardından gün sonunda silahlar susmuş ve muharebe kesin bir Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. Muharebe boyunca İtilaf devletleri 6.500 (4.500 İngiliz, 2.000 Fransız), Osmanlı tarafı ise 9.000 kayıp vermiştir.