Tzitureti Tarihi Yerleşimi
Tzitureti, tarihsel Klarceti bölgesinin önemli yerleşim birimlerinden biri olup günümüzde Artvin ilinin Borçka ilçesi sınırları yakınlarında yer almaktaydı. Gürcüce "kızılca" anlamına gelen "tzituri" kelimesinden türeyen adıyla "Kızılcaköy" olarak da tercüme edilebilen yerleşim, Türkçe kaynaklara Zituret ve Situret biçimlerinde geçmiştir. Köyün isminin ayrıca bölgedeki Tzituridze ailesinden geliyor olma ihtimali de bulunmaktadır.
Tarihsel Süreç ve Nüfus Kayıtları
Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'deki bu köy, 16. yüzyılın ortalarına doğru Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1835 tarihli nüfus defteri kayıtlarına göre Beğlevan nahiyesine bağlı olarak kaydedilen köyde sadece 60 erkek nüfus tespit edilmiş olup, toplam nüfusun yaklaşık 120 kişiden oluştuğu tahmin edilmektedir. 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde ise Borçka köyüyle birlikte kaydedilen bu iki yerleşimin toplam nüfusunun yaklaşık 800 kişiden oluştuğu söylenebilir.
Rus İdaresi ve Osmanlı Topraklarına Göç
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından köy halkı Rus idaresi altındayken Osmanlı ülkesine göç etmiştir. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze'nin aktardığı bilgilere göre, yaklaşık 60 haneden oluşan köy halkının göç etmesiyle yerleşimde kimse kalmamıştır. Göç eden sakinlerin bir kısmı 1882 yılında Gemlik'in Hamidiye köyüne, bir kısmı ise Balıkesir'in Karesi ilçesine bağlı Artmutalan köyüne yerleşmiştir. Bu göçler sebebiyle köy, Rus idaresinin 1886 yılındaki nüfus tespitinde artık bir yerleşim yeri olarak yer almamıştır.
Coğrafi Konum ve Tarihi Kraliçe Tamar Kulesi
1902 tarihli İngilizce Batum Haritası'na göre köy, Çoruh Nehri'nin sol kıyısında, Murgul Çayı ile Çhala Deresi arasında yer almaktaydı. Tarihçi Zakaria Çiçinadze’nin 1893 yılındaki kayıtlarına göre, nehir kıyısındaki küçük bir kayalığın üzerinde halk tarafından Kraliçe Tamar Kulesi olarak adlandırılan büyükçe bir kule bulunmaktaydı. Osmanlı öncesi dönemden kaldığı düşünülen bu tarihi yapı günümüze ulaşmamıştır.