Türkiye Ermenileri, Türkiye sınırları içinde yaşayan ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan etnik azınlıktır. Dört bin yıldan fazla bir süredir tarihi anavatanlarında yaşadıkları için Ermeni Diasporası'nın bir parçası olarak görülmeyen bu topluluğun günümüzdeki nüfusunun, Hemşinliler hariç 40.000 ila 76.000 arasında olduğu tahmin edilmektedir. Bugün Türkiye Ermenilerinin ezici çoğunluğu İstanbul'da yaşamakta olup, ayrıca Hatay'ın Vakıflı ve İskenderun bölgelerinde de önemli nüfusa sahip topluluklar bulunmaktadır. Ermeniler; Yahudiler, Rumlar ve Bulgarlarla birlikte Türkiye'de resmî olarak tanınan dört etnik azınlıktan biridir.
Dini ve Kültürel Yapı
Cemaatin büyük çoğunluğu Ermeni Apostolik Kilisesi inancına mensupken, azınlık bir kesim Ermeni Katolik Kilisesi veya Ermeni Evanjelik Kilisesi'ne bağlıdır. Kendi gazetelerini, kiliselerini ve okullarını destekleyen toplulukta çoğunluk Türkçe konuşurken, azınlık bir kesim de Ermenice konuşmaktadır. İstanbul'da yerleşik cemaat üyelerinin yanı sıra Ermenistan'dan yeni göç etmiş kişiler ve geçmişte Müslümanlaştırılmış ancak son dönemde Ermeni kökenlerini benimseyen Kripto Ermeniler de bulunmaktadır.
Tarihçe ve Osmanlı Dönemi
Bugün Türkiye'de yaşayan Ermeniler, Anadolu Selçuklu Devleti'nin kurulmasından çok önce, binlerce yıldır Anadolu'da var olan büyük bir topluluğun kalıntılarıdır. Konstantinopolis Osmanlı İmparatorluğu'na dahil olduğunda, Sultan tarafından kilise inşası için Apostolik Kilisesi'ne mali destek sağlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde ayrı bir millet olarak kabul edilip ikinci sınıf vatandaş statüsü verilen Ermeniler, bankacılık gibi mesleklerde önemli mevkiler edinmişlerdir. Türkiye'nin bilinen en eski şirketi olan Zildjian da 17. yüzyılda bir Ermeni tarafından kurulmuştur. Birinci Dünya Savaşı öncesinde 1,3 ila 3 milyon arasında tahmin edilen Ermeni nüfusu, 1915'teki Ermeni Kırımı ve sonrasındaki göç dalgalarıyla azalmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve Siyasi Gelişmeler
Cumhuriyet döneminde, 11 Kasım 1942'de çıkarılan ve gayrimüslim vatandaşları hedef alan Varlık Vergisi Ermeni toplumu üzerinde yıkıcı bir etki yaratmış, tepkiler üzerine 15 Mart 1944'te kaldırılmıştır. Siyasi hayatta Sarkis Çerkezyan ve Aram Pehlivanyan Türkiye Komünist Partisi'nin kuruluşunda önemli roller üstlenmiş, 2015 yılında ise Garo Paylan, Markar Esayan ve Selina Özuzun Doğan milletvekili seçilerek 1961'den sonra TBMM'ye giren ilk Ermeni milletvekilleri olmuşlardır. Topluluk, 1970'ler ve 1980'lerde ASALA, JCAG ve ARA gibi örgütlerin Türk karşıtı terör eylemlerini son derece eleştirmiştir. İki ülke ilişkilerini iyileştirmek amacıyla Temmuz 2001'de Türk-Ermeni Uzlaşma Komisyonu (TARC) kurulmuş, 6 Eylül 2008'de ise Cumhurbaşkanı Abdullah Gül Erivan'a dönüm noktası niteliğinde tarihi bir ziyaret gerçekleştirmiştir.