Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan ve İslâm sanatı eserlerini topluca kapsayan ilk Türk müzesidir. Müzenin kuruluş çalışmaları 19. yüzyılın sonunda başlamış, 1913 yılında tamamlanmıştır. Müze, Mimar Sinan'ın en önemli yapılarından biri olan Süleymaniye Camii külliyesi içinde yer alan imaret binasında, 1914 yılında "Evkaf-ı İslâmiye Müzesi" (İslâm Vakıfları Müzesi) adı ile ziyarete açılmıştır. Müze, Cumhuriyetin ilanından sonra ise bugünkü adını almıştır.
İbrahim Paşa Sarayı'na Taşınma ve Mimari Yapı
Uzun süre Süleymaniye Külliyesi'ndeki imaret binasında yer alan müze, 1983 yılında Sultanahmet Meydanı'nın batısında yer alan 16. yüzyıla ait İbrahim Paşa Sarayı'na taşınmıştır. İbrahim Paşa Sarayı, sultan sarayları dışında günümüze kadar gelebilen tek özel saray olma özelliğine sahiptir. Kemerler üzerine yükseltilmiş olan bu muazzam yapı, üç taraftan ortadaki terası çevrelemektedir. Terastan müzenin ilk bölümüne merdivenlerle ulaşım sağlanmaktadır.
Sergilenen Eşsiz ve Nadir Sanat Eserleri
Müzenin odalarında ve salonlarında, İslam dünyasının değişik ülkelerinde meydana getirilmiş nadir sanat eserleri sergilenmektedir. Taş ve pişmiş toprak eserler, metal ve seramik objeler, ahşap işlemeler, cam eşyalar ve el yazması kitaplar, kendi devirlerinin en kıymetli örnekleri olarak ön plana çıkmaktadır.
Şaheser Halı Koleksiyonu ve Etnografya Bölümü
Büyük salonların bulunduğu geniş camekanlı kısımda, 13. ile 20. yüzyılların el işi Türk halılarının şaheser örnekleri sergilenmektedir. Özellikle 13. yüzyıl Selçuklu halıları ve sonraki asırlara ait diğer parçalar büyük bir itina ile ziyaretçilere sunulmaktadır. Halı bölümünün alt katı ise son birkaç asrın Türk günlük yaşamı ve eserlerinin sergilendiği etnografik bölümdür.