Tophane, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, boğaz kıyısında yer alan ve tarihi Bizans dönemine kadar uzanan son derece köklü bir semttir. Bizans devrinde adının "Metopon" olduğu kabul edilmekle birlikte, yeni araştırmalar bu bölgenin güzel görünümünden dolayı "Gümüş Şehir" (Argyropolis) olarak adlandırıldığını öne sürmektedir. Türklerin fethinden önce Galata Ceneviz surlarının hemen dışında kalan yerleşim dışı kırlık, bahçelik veya ormanlık bir alan olan bölge, 1267'lerde Galata'da "Pera" adlı koloni kuran Ceneviz Cumhuriyeti'nin 1335'ten itibaren doğuya doğru genişlemesiyle "Lagirio" kenar mahallesine ev sahipliği yapmıştır.
Osmanlı Dönemi Sanayi Hamlesi ve Tophane-i Amire
Fetihten sonra II. Mehmed, 1455'te Tersane-i Amire'yi ve 1460'ta top dökümü amacıyla Tophane-i Amire'yi inşa ettirerek İstanbul'daki ilk sanayi hamlesini bu bölgede başlatmıştır. Osmanlı döneminde İstanbul'un en eski sanayi bölgelerinden biri haline gelen semt, tarihi boyunca askeri ve mimari açıdan sürekli gelişmiştir. Günümüzde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Kültür Merkezi olarak kullanılan Tophane binasının yanı sıra, bölgedeki sanayi kışlalarından geriye yalnızca 1848 tarihli saat kulesi ile 1848-1849 yılları arasında inşa edilen Mecidiye Kasrı kalmıştır.
Görülmeye Değer Tarihi Miraslar ve Kültür Merkezleri
Semt, mimari zenginlikleriyle ön plana çıkmaktadır. 1580 yılında inşa edilen Kılıç Ali Paşa Camii, Külliyesi, Hamamı ve I. Mahmud tarafından 1732 yılında yaptırılan tarihi Tophane Çeşmesi bu sembol eserlerin başında gelmektedir. Ayrıca, I. Süleyman tarafından inşa ettirilen İmalat-ı Harbiye Usta Mektebi kalıntıları, 1630 yılında Kadiriler Yokuşu'nda kurulan Kadirî Âsitânesi (Tekkesi) ve restorasyonu Ocak 2019'da tamamlanan Hacı Pîrî Camii semtin manevi ve tarihi durakları arasındadır. Kültürel canlılığını modern dönemde de sürdüren Tophane, ünlü çağdaş sanat müzesi İstanbul Modern'e ev sahipliği yapmakta, eski Amerikan pazarı bölgesinde ise Galataport projesi yer almaktadır.
Ulaşım ve Semt Hayatı
Taksim, Beşiktaş ve Karaköy arasında konumlanan Tophane, canlılığını günümüzde de korumaktadır. Semte ulaşım oldukça kolay olup, Bağcılar - Kabataş arasında çalışan tramvay hattının T1 Tophane istasyonu semtin merkezinde yer alır. Ayrıca 26, 26A, 28, 28T, 30D ve 70KE hat numaralı otobüsler ile Tophane - Taksim arasında ring seferi yapan minibüs/dolmuş hatları vasıtasıyla semte zahmetsizce ulaşım sağlanabilmektedir.