Tepebağları Höyük, Niğde il merkezinin yaklaşık 4 kilometre batısında yer alan Aydınyurt Köyü'nün 1 kilometre güneydoğusunda konumlanmış önemli bir tarihi yerleşimdir. Resmi olarak tescilli bir arkeolojik alan olan bu tepe, 75 x 60 metre boyutlarında olup 28 metre yüksekliktedir.
Tepebağları Höyük Araştırma ve Kazı Tarihi
Höyük üzerindeki ilk bilimsel çalışmalar 1962 yılında David French ve ardından 1966 yılında I. A. Todd tarafından gerçekleştirilen arkeolojik yüzey araştırmaları ile başlamıştır. Bu ilk çalışmaların ardından, 1972-1975 yılları arasında Prof. Dr. Nimet Özgüç başkanlığında dört mevsim boyunca süren görece kısa süreli kazı çalışmaları yürütülmüştür.
Kültür Katmanları ve Tarihsel Dönemler
Yapılan yüzey araştırmalarına göre höyükte saptanan kültür katları eskiden yeniye doğru sırasıyla; Geç Neolitik Çağ, Kalkolitik Çağ, Erken Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı, Geç Tunç Çağı, Demir Çağı, Roma, Bizans ve Helenistik Dönem'dir. Ancak gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda ağırlıklı olarak Helenistik ve Orta Çağ tabakaları açığa çıkarılabilmiştir.
Arkeolojik Buluntular ve Sur Sistemi
Bölgedeki Helenistik Dönem yerleşimi, MÖ 1. binyılın ilk yarısına ait mimari kalıntıları büyük ölçüde tahrip etmiştir. Bu nedenle Demir Çağı tabakalarında kale dışında herhangi bir mimari bulguya ulaşılamamıştır. Bununla birlikte kazı çalışmalarında, yerleşimin zirvesinin 12-16 metre aşağısında konumlanan, birbirine paralel uzanan ve tüm yerleşimi çevreleyen iki sıralı sur sistemi ortaya çıkarılmıştır.