Niğde ili, Çiftlik ilçesine bağlı Kömürcü Köyü yakınlarındaki Kaletepe olarak bilinen kayalık tepede yer alan Kömürcü / Kaletepe Höyüğü, Göllü Dağı'nın doğu yamacında konumlanmaktadır. Yaklaşık 150 x 150 metre boyutlarında olan höyüğün iki yanından birer dere akmaktadır.
Kazı Çalışmaları ve Önemi
Höyük, 1993-95 yılları arasında sürdürülen Aksaray, Niğde ve Nevşehir illerinde İleri Obsidiyen Yüzey Araştırması sırasında saptanmıştır. Ertesi yıl höyükte sistemli bir yüzey toplaması yapılmıştır. Daha sonra 1997 yılında başlanılan kazı çalışmaları 2002 yılına kadar Prof. Dr. Nur Balkan-Atlı ve Dr. Didier Binder başkanlığında sürdürülmüştür. Kazılar P, M ve Paleolitik kazı alanları olmak üzere üç bölgede yapılmıştır. Kömürcü / Kaletepe Höyüğü'nde gerçekleştirilen bu kazı çalışması, Anadolu'da yapılan ilk obsidiyen işliği kazısıdır. Kazılar literatürde Kömürcü/Kaletepe Obsidiyen Atölyesi Kazısı olarak geçmektedir ve Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. Kazılarda ulaşılan sonuçlar, Kömürcü / Kaletepe'nin Türkiye'deki şu ana kadar bilinen en eski Paleolitik süreci temsil ettiği yönündedir.
Tabakalanma ve Buluntular
P alanında yapılan kazılar burada Paleolitik Çağ ve Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ yerleşimlerinin olduğunu ortaya koymuştur. 2006 yılı kazılarında 8 metre derinlikte 19 tabaka açığa çıkmıştır. Bu tabakalardan on beşi Alt Paleolitik'in Acheul tipi, dördü ise Orta Paleolitik'in Moistier tipi tabakalardır. Yüzey toplamalarında Neolitik Çağ'dan iki vurma düzlemli (naviform) çekirdekler, prizmatik baskı çekirdekler, iki yüzlü baskı tekniği ile yongalanmış oval uçlar ile Paleolitik Çağ'dan el baltaları, levallois yonga ve çekirdekler ele geçmiştir. Bulunan naviform çekirdekler ileri derecede bir ustalaşmanın ve standartlaşmanın örnekleridir.
Üretim Teknolojisi ve Kültürel Bağlantılar
Mevsimsel koşullar nedeniyle yaz aylarında çalışılan bir işlik olduğu anlaşılan Kömürcü / Kaletepe'de uzman işçilerin çalıştığı, gelişkin ve standartlaşmış bir teknolojinin kullanıldığı belirtilmektedir. Atölyede üretilen aletler Orta Anadolu'nun çağdaş yerleşimlerinde görülmemekle birlikte, kimyasal incelemesi kaynağının Kapadokya olduğunu göstermektedir. Kömürcü / Kaletepe işliğinden gelen aletler, Kuzey Suriye'deki Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ yerleşmelerinden Dja, Mureybet, Halula ve Shillourokambos gibi alanlarda bulgulanmıştır. Höyüğün 3. Tabakasından alınan örneklerin tarihlendirilmesi MÖ 8600 – 8300 tarihlerini vermektedir ve bu tarihler Orta Anadolu'nun en eski Neolitik Çağ tarihleridir.