USS Blower Süreci ve II. Dünya Savaşı Dönemi
Balao sınıfı bir denizaltı olan bu efsanevi gemi, 1944 yılında Groton, Connecticut'ta bulunan Electric Boat Company tarafından üretilmiştir. İlk adı USS Blower (SS-325) olan denizaltı, 16 Aralık 1944 tarihinde Pearl Harbor'a ulaştıktan sonra, II. Dünya Savaşı kapsamındaki ilk devriye görevine 17 Ocak 1945 tarihinde çıkmıştır. Cava Adası ve Güney Çin Denizi'nde üç ayrı başarılı devriye görevini tamamlayarak 28 Temmuz 1945 tarihinde Avustralya'daki Fremantle Limanı'na demirlemiştir.
Türk Donanması'na Geçiş ve TCG Dumlupınar Dönemi
II. Dünya Savaşı'nın ardından Pasifik Filosu bünyesinde görev yapan denizaltı, 1950 yılında Atlantik Filosu'na devredilmiş ve ardından bakıma alınmıştır. Connecticut'ta Türk Deniz Kuvvetleri personelinin eğitim görmesinin ardından denizaltı, ABD ile Türkiye arasındaki Ortak Savunma Destek Yasası kapsamında Türk Deniz Kuvvetleri'ne devredilmiştir. 16 Kasım 1950 tarihinde TCG Dumlupınar adını alan denizaltı, bu tarihten 4 Nisan 1953 yılındaki kazaya kadar Türk Donanması'na hizmet etmiştir.
Çanakkale Boğazı'ndaki Hüzünlü Gece: Dumlupınar Faciası
TCG Dumlupınar, 4 Nisan 1953 günü I. İnönü denizaltısı ile birlikte katıldığı Akdeniz'deki NATO Blue Sea tatbikatından dönerken hüzünlü bir deniz kazası yaşamıştır. 3 Nisan'ı 4 Nisan'a bağlayan gece su üstünde seyrederken saat 2.10 sularında Çanakkale Boğazı Nara Burnu açıklarında, sancak tarafından darbe alarak İsveç yük gemisi Naboland ile çarpışmıştır. Çarpışmanın şiddetiyle güvertede bulunan 8 personelden 5'i Gümrük Motoru tarafından kurtarılırken, gemi çok hızlı bir şekilde sulara gömülmüştür.
Tarihe Geçen Kurtarma Mücadelesi
Facia anında geminin içindeki 81 personelden yalnızca 22'si kıç torpido dairesine sığınmayı başarmıştır. Buradaki personel battı şamandırasını su yüzüne fırlatarak dış dünyayla iletişim kurmuş, Astsubay Selami Özben elektriğin kesik ve geminin sancak tarafına 15 derece yatık olduğunu bildirmiştir. Olay yerine gelen Kurtaran gemisi, 72 saat boyunca aralıksız çalışmasına rağmen Çanakkale Boğazı'nın şiddetli akıntıları nedeniyle başarılı olamamış ve 81 kahraman Türk denizcisi burada şehit olmuştur.