İstanbul'un tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan Üsküdar ilçesinin Zeynep Kamil Mahallesi sınırlarında yer alan Tabaklar Camii (diğer bilinen adlarıyla Konyalı Biraderler Camii ya da Debbağlar Camii), Osmanlı Dönemi'nden kalma son derece köklü ve tarihi bir ibadethanedir. Yapımına 1587 yılında başlanan bu zarif yapı, yaklaşık bir yıllık titiz bir inşaat sürecinin ardından 1588 yılında ibadete açılmıştır. Klasik Osmanlı mimari tarzını başarıyla yansıtan bu eser, günümüzde çevresini saran modern apartmanların arasında adeta saklı bir tarih köşesi olarak varlığını sürdürmektedir.
Cami Tarihçesi ve Dönemsel Onarımlar
Caminin banileri, dönemin hayırsever şahsiyetlerinden olan Hacı Ferhat Ağa ve Hacı Mehmet Ağa'dır. Özgün plan şemasına göre doğrudan bir cami olarak inşa edilmiş olan bu kıymetli eser, zamanla harap hale gelmesi üzerine 1803 yılında kapsamlı bir onarım görmüştür. Cumhuriyet dönemine gelindiğinde ise 1973 yılında tekrardan bir onarım sürecinden geçirilerek günümüzdeki sağlam haline ulaştırılmıştır. Caminin banileri olan Hacı Ferhat Ağa ve Hacı Mehmet Ağa'nın kabirleri, bölgeye yakın bir konumda yer alan Seyyid Ahmet Deresi mevkiindedir.
Cami Haziresi ve Tarihi Kabristan
Yapının inşa edilmesinden sonraki süreçte camiye bir hazire (kabristan) bölümü eklenmiştir. Bu tarihi hazirede dönemin önemli şahsiyetleri medfun bulunmaktadır. Hazirede yatan ve kitabeleri günümüze ulaşan isimler şunlardır: 1726 yılında vefat eden Abdullah Efendi, 1797 yılında vefat eden İmam Ali Efendi ve 1869 yılında vefat eden Serhalife-i Meczuban-ı İlahi Sadık Baba. Bu mezarlar, caminin tarihsel süreçteki sosyal ve manevi bağlarını gösteren en önemli belgeler niteliğindedir.
Konumu ve Yakın Çevresi
Tabaklar Camii, coğrafi olarak 41°01′03″K 29°01′14″D koordinatlarında konumlanmıştır. Caminin bulunduğu bu özel bölge, 2008 yılında gerçekleştirilen idari düzenlemelere değin resmi olarak Tabaklar Mahallesi olarak adlandırılmaktaydı. Cami, bölgedeki bir diğer önemli tarihi yapı olan Kurban Nasuh Baba Camii'ne son derece yakın bir konumda yer almaktadır.