Süzer Plaza (veya halk arasında bilinen adıyla Gökkafes), İstanbul'un Şişli ilçesinde bulunan karma kullanımlı bir gökdelendir. Mimar Doruk Pamir tarafından tasarlanan bu yapı; konutlar, ofisler ve bir otelden oluşmaktadır. Toplam 153,6 metre yüksekliğe sahip olan bina, 34 kattan oluşmakta ve 98.100 m² oturum alanına yayılmaktadır. İnşasına 1987 yılında başlanan ve 1998'de tamamlanan gökdelen, 2000 yılında resmi olarak kullanıma açılmıştır. Yapım aşamasından itibaren şehircilik ilkelerine aykırılığı, yeşil alan olarak ayrılmış bir vadide yükselmesi ve tartışmalı yasal süreçleri sebebiyle kamuoyunda yoğun şekilde eleştirilmiştir.
Süzer Plaza'nın Tarihçesi ve İmar Tartışmaları
Yapının üzerinde yükseldiği arazi, bizzat II. Abdülhamid tarafından tapu kaydına "inşaat yapılamaz" şerhi konulmuş olan tarihi bir alandır. Geçmişte Pera Bahçeleri adıyla bilinen parktaki arsalar, Mustafa Süzer'e ait Süzer Holding tarafından satın alınmıştır. Süzer, 1983'te İstanbul 1 No'lu Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulundan 24,5 metre (sekiz kat) yüksekliğinde bir otel yapmak için izin almış ve ardından Tapu Müdürlüğündeki inşaat yasağı şerhini sildirmiştir. 1987'de ruhsatsız olarak başlayan inşaat, bir yıl sonra Bedrettin Dalan dönemindeki Anavatan Partisi (ANAP) yönetimindeki İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden (İBB) ruhsat almıştır. Bu süreçte İBB, inşaat yüksekliğini 134 metreye çıkarmış ve imar yoğunluğunu %20'den %80'e yükseltmiştir.
Hukuki Mücadeleler ve Mühürleme Süreçleri
1989 yılında İBB Başkanı seçilen Nurettin Sözen, projeyi "İstanbul'un bağrına saplanmış hançer" olarak nitelendirerek inşaatı mühürlemiş ve hukuki bir savaş başlatmıştır. Açılan davayı, mühürleme yetkisinin İBB değil Beyoğlu Belediyesi'nde olması gerekçesiyle Süzer kazanmış olsa da aynı yıl Bayındırlık ve Turizm bakanlıklarının kararıyla imar izni yeniden 24,5 metreye düşürülmüştür. 1992'de tekrar başlayan inşaat süreci, 1994'te göreve gelen İBB Başkanı Recep Tayyip Erdoğan döneminde de durdurulmaya çalışılmıştır. Bölgenin SİT alanı ilan edilmesi için girişimlerde bulunulmuş ve 26 Haziran 1997'de inşaat yeniden mühürlenmiştir. Dava Yargıtay aşamasındayken koalisyon hükümeti arsayı Refah Partili Beyoğlu Belediyesi'nden alarak ANAP'lı Şişli Belediyesi sınırlarına dahil etmiş, Şişli Belediyesi'nin mührü kaldırmasıyla inşaat devam ederek 2000 yılında tamamılmıştır. Daha sonra 5 Ocak 2005 tarihinde, binanın girişindeki dört restoranın bahçe üzerine yaptığı ruhsatsız kış bahçeleri İBB buldozerleriyle yıkılmıştır.
Şehircilik Eleştirileri ve "En Büyük Gecekondu" Yakıştırması
Dolmabahçe Sarayı ve Beşiktaş Park'ın (inşaat dönemindeki adıyla İnönü Stadyumu) hemen arkasında yükselen Süzer Plaza, çevresel silüeti bozduğu ve yeşil bir vadide inşa edildiği gerekçesiyle kamuoyunda "İstanbul'daki en büyük gecekondu" olarak adlandırılmıştır. Bu tartışmalı yapım süreci nedeniyle bazı kesimler binayı protesto ederek ziyaret etmemektedir. Hatta Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı da Swissotel ve Gökkafes'i kastederek, "Günün birinde bütçe ayırdığımızda, aklımız başımıza gelip tazminatı ödediğimizde bu iki bina yıkılır ümit ederim" açıklamasında bulunmuştur.