Midyat'ın Köklü Mirası: Söğütlü (Kınderip)
Mardin'in tarihi ve kültürel dokusuyla büyüleyen Midyat ilçesinde yer alan Söğütlü, bölgenin en eski ve en büyük yerleşim yerlerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Süryanice kökenli bir kelime olan Kınderip eski adıyla da bilinen bu tarihi mahalle, geçmişten günümüze taşıdığı özgün değerleriyle seyahat severlerin ilgisini çekmektedir. Yerleşimin tam olarak ne zaman kurulduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, şimdiki Mahalmi Müslüman sakinlerinden önceki dönemlerde bölgede yaşamış olan Süryaniler tarafından kurulmuş köklü bir yerleşim yeri olduğu bilinmektedir.
Benzersiz Mahalmi Kültürü ve Tarihsel Belgeler
Söğütlü'nün nüfus yapısı ve kültürel kimliği oldukça özgün bir geçmişe dayanmaktadır. Belde halkı; Mardin, Ömerli, Savur, Midyat ve Hasankeyf ile bunlara bağlı pek çok mahallede konuşulan ortak dili kullanan ve kendilerini Mahalmi olarak tanımlayan Süryani asıllı Müslümanlardan oluşmaktadır. Bu topluluğun köklü tarihi, Osmanlı İmparatorluğu'nun resmi kayıtlarında da açıkça görülmektedir. Osmanlı arşivlerinde bulunan 1567 tarihli vergi belgelerinde, yerleşimdeki halk resmi olarak Müslüman Mahalmi Cemaati adı altında kayıt altına alınmıştır. Ayrıca mahallede, bölgedeki çok kültürlü geçmişin simgesi niteliğinde olan ve kiliseden çevrilmiş tarihi bir cami de aktif olarak yer almaktadır.
Kesme Taş Evler ve Gizemli Yeraltı Tünelleri
Söğütlü Mahallesi, geleneksel Güneydoğu Anadolu mimarisinin en seçkin örneklerini barındırmaktadır. Bölgeye has ünlü Midyat kesme taşından inşa edilmiş olan tarihi taş evler, yerleşimin estetik çehresini oluşturmaktadır. Ancak mahallenin asıl gizemli ve keşfedilmeye değer yönü yerin altında saklıdır. Söğütlü'nün zemininde, yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip ve birbiriyle bağlantılı şekilde uzanan uzun yeraltı tünelleri bulunmaktadır. Üstteki geleneksel taş mimari ile alttaki bu devasa tünel ağının birleşimi, olağanüstü bir tarihi doku meydana getirmektedir. Sahip olduğu bu benzersiz tarihi birikim ve koruma ihtiyacı sebebiyle, mahallenin belirli bir bölümü resmi olarak sit alanı kapsamına alınmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Detayları
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin bu tarihi durağı, lojistik açıdan da oldukça kolay ulaşılabilir bir noktada yer almaktadır. Söğütlü, bağlı bulunduğu Mardin il merkezine 55 kilometre, tarihi taş mimarisiyle ünlü Midyat ilçe merkezine ise sadece 10 kilometre mesafede bulunmaktadır. Tarih boyunca önemli bir merkez olan ve nüfus hareketliliği yaşayan yerleşim, 31 Aralık 1987 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüşmüştür. Nüfus sayım verilerine göre yerleşimin nüfusu; 1990 yılında 5723, 2000 yılında en yüksek seviyesi olan 7798 ve 2010 yılında ise 3821 kişi olarak kaydedilmiştir.