Diyarbakır'ın Kadim Coğrafyası: Silvan
Silvan, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Diyarbakır ilinin tarihi ve köklü ilçelerinden biridir. Batısında Diyarbakır merkez ilçe ve Hazro, kuzeyinde Lice ve Kulp, doğusunda Batman ili, güneyinde ise Bismil ilçesi ile komşu konumdadır. Diyarbakır il merkezine 82 kilometre uzaklıkta bulunan ilçenin yüzölçümü 1.252 kilometrekaredir. Deniz seviyesinden ortalama 837 metre yükseklikte yer alan Silvan, düz bir arazi yapısına sahip gibi görünse de engebeli, dağlık alanlara ve keskin kayalıklara sahiptir. İlçeyi doğudan batıya kesen ve ova boyunca uzanan Albat Dağları'nın yüksekliği ise 1.500 metreyi bulmaktadır.
Zengin Bir Tarihsel Miras ve Medeniyetlerin Kavşağı
Tarih boyunca Meyyafarikîn, Meyafarakini, Marturupolis, Justinianopolis, Farikin, Farkin, Farqin, Silivan ve Silivê gibi pek implike olmuş pek çok farklı isimle anılan Silvan, Büyük Dikran tarafından kurulan ve MÖ 70. yüzyılda Ermenistan Krallığı'nın başkenti olan Tigranakert şehri olarak tanımlanmaktadır. Yerleşimin kadim adı olan Meyyâfârikîn, Süryanice dilinde "sınır suyu" veya "ayrım suyu" anlamına gelmektedir. Şehir, Grekçe "şehidler şehri" anlamına gelen Martyropolis ve Orta Çağ Süryanicesinde Mīpherkét ile Mufargin adlarıyla da tanınmıştır. Silvan ismi ise geçmişte bölgede hüküm süren Süleymanî (Silivânî) Kürt beyleri sülalesinden gelmektedir. İlçe, 10. ve 11. yüzyıllarda Mervânîler'in başkenti olmuş ve bu dönemde altı farklı hükümdar tarafından yönetilmiştir.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Doğal Kaynaklar
Tarihi zenginliğiyle ön plana çıkan ilçede; görkemli Silvan Kalesi, ünlü Malabadi Köprüsü, kaya oyma mimarisinin önemli örneklerinden Hasuni Mağara Şehri, Selahaddin-i Eyyubi Camii, Zembilfroş Burcu, Eyyubi Minaresi (Kırık Minare), Kara Behlül Bey Camii, eski Keldani Kilisesi (günümüzde Belediye Camii), tarihi konaklar ve Boşat Kalesi mutlaka görülmesi gereken yerler arasındadır. İlçe sınırları içerisinden geçen Ambar Çayı'nın yanı sıra, Silvan merkezinde bulunan Farkin Suyu, Kaniya Navin ve Kaniya Mezin gibi doğal kaynak suları da bölgenin önemli su kaynaklarıdır.
İklim Özellikleri ve Kültürel Yaşam
Silvan'da karasal iklim egemendir. Yaz aylarının oldukça sıcak geçtiği ilçede, kış soğukları Doğu Anadolu Bölgesi kadar şiddetli yaşanmamaktadır. Doğal bitki örtüsünü ilkbaharda yeşerip yaz başında kuruyan bozkır bitkileri oluştururken, dağlık alanlarda meşe ormanı topluluklarına da rastlanır. İlçede her yıl miladi takvime göre 14 Mayıs'a denk gelen (Hicri takvimde 1 Mayıs) gün, baharın gelişi anlamını taşıyan Seregulan şenliği olarak kutlanmakta, halk konserler ve piknikler eşliğinde bir araya gelmektedir. Ayrıca bölgedeki geleneksel Murat şenlikleri de coşkuyla kutlanan kültürel etkinliklerdendir.