Sarıyahşi'ye Genel Bakış
Sarıyahşi, Aksaray ilinin en az nüfusa sahip olan ilçesidir. Yüzölçümü 210 km² olan ilçe; Hirfanlı Barajı, Ağaçören, Ortaköy, Kırşehir merkez, Evren ve Şereflikoçhisar ile çevrilidir. Kızılırmak'ın güneyinde kurulmuş olan yerleşim; sulak, yeşil, tarım ve hayvancılığa elverişli coğrafi yapısıyla öne çıkmaktadır. Ankara ilinin Şereflikoçhisar ilçesine bağlı bir kasaba iken 15 Haziran 1989'da kabul edilen 3587 sayılı kanunla ilçe statüsü kazanmış ve Aksaray iline bağlanmıştır.
İsmin Kökeni ve Köklü Tarihçesi
Sarıyahşi isminin kökeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, İbrahim Hakkı Konyalı'nın eserinde yer alan bilgilere göre Türk askeri Yahşi Han'dan gelmektedir. Yaralı bir asker olan Yahşi Han'ın buradan geçerken vefat etmesiyle, eski adı "sarı" olan yer bu isimle birleşerek Sarıyahşi (Sarıgüzel) adını almıştır. Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapan bölge; MÖ 323'te Büyük İskender İmparatorluğu, 2. yüzyıl başında Roma İmparatorluğu, 632 ve 814 yıllarında Bizans İmparatorluğu sınırlarında yer almıştır. Daha sonra sırasıyla Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti, Anadolu Beylikleri ve Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetine girmiştir. 1918-1923 yılları arasındaki Türk Kurtuluş Savaşı döneminde ise işgale uğramamıştır.
Coğrafi Yapı, İklim ve Doğal Yaşam
Coğrafi açıdan İç Anadolu Bölgesi'nin Konya Bölümü'nde yer alan Sarıyahşi'nin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 957 metredir. Karasal iklimin hakim olduğu ilçede yıllık ortalama yağış miktarı 30-40 cm civarındadır. Doğal bitki örtüsü step olmasına rağmen oldukça yeşil bir görünüme sahiptir. Tarım faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgede buğday, arpa, çavdar, nohut, mercimek ve pancar gibi tahıllar ekilmekte, iklim koşullarına uygun her türlü sebze ve meyve yetiştirilebilmektedir.
Ulaşım ve Hirfanlı Baraj Köprüsü
Aksaray merkeze 110 km mesafede bulunan ve ilin merkeze en uzak ilçesi konumunda olan Sarıyahşi'de ulaşımın tamamı kara yoluyla sağlanmaktadır. İlçe ayrıca 4. dereceden deprem bölgesinde yer alır. Ulaşım olanaklarını geliştirmek adına, 2006 yılında Kızılırmak nehri Hirfanlı Baraj Gölü üzerinde ilçeyi Kırşehir'e bağlayacak köprünün yapımına başlanmış ve bu köprü 2009 yılında tamamlanarak ulaşıma açılmıştır. Köprünün tamamlanmasıyla birlikte ilçenin Kırşehir iline olan mesafesi 30 kilometreye inmiştir.