Sarıkamış'ın Coğrafi Yapısı ve İklimi
Sarıkamış, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almakta olup Kars iline bağlı bir ilçedir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 2.087 metre olan ilçe merkezi bir plato durumundadır. Sarıkamış'ın doğusunda Selim ve Kağızman, batısında Şenkaya ve Horasan, güneyinde Horasan ve Eleşkirt, kuzeyinde ise Selim ve Şenkaya ilçe sınırları yer alır. İlçenin yüzölçümü 1.732 km² olup, bu alanın 30 bin hektarlık kısmı Sarıçam ormanları ile kaplıdır.
Kendine has bir iklim yapısına sahip olan Sarıkamış'ta karasal iklim egemendir. Bu doğrultuda kış mevsimi çok uzun, soğuk ve sert geçerken; yaz mevsimi ise kısa ve serin geçmektedir. Genellikle sonbahar mevsimine göre kendisini erken hissettirir, ilkbahar ise yoğun yağışlarla uzun süren bir bahar havası sunar. Yıllık ortalama sıcaklık değerinin 3,4 °C olduğu ilçede rüzgarlar ağırlıklı olarak güneybatı yönünden esmekte ve yıllık ortalama hızı saniyede 2,2 metre (yaklaşık 7–10 km) seviyesindedir. Rakımın yüksek olması nedeniyle Türkiye'nin basıncı en düşük yerlerinden biri olan Sarıkamış'ta yıllık ortalama basınç değeri 790 milibardır. Kış aylarında sıcaklıklar -35 °C ila -40 °C'ye kadar düşebilirken, yaz aylarında en fazla 31 °C'ye kadar ulaşmaktadır.
Etimolojik Kökeni ve Tarihçesi
Sarıkamış adının kaynağı hakkında yaygın olarak kabul gören üç temel rivayet bulunmaktadır. İlk rivayete göre Türk beylerinden biri bu toprakları bir sarık ve biraz yiyecek karşılığında satın almış, bu nedenle bölgenin adı Sarıkamış olarak söylenmiştir. İkinci rivayet, bölgede bulunan Bebek Gölü'nde (kurumuş bir göl) yetişen kamışların sarı olmasından kaynaklandığını öne sürer. Üçüncü rivayete göre ise Hazar Denizi ile Aral Gölü arasındaki Sarıkamış çukuru bölgesinden bir Türk boyunun bu bölgeye yerleşmesinden gelmektedir.
İlçenin tarihi Bizans dönemine kadar uzanmaktadır. Bölgede Müslüman yöneticilerin hakimiyeti ise Selçuklu döneminde başlamıştır. Selçuklu komutanı Alparslan, 16 Ağustos 1064 tarihinde Bizans kralı ile yaptığı savaşta bu bölgeyi ele geçirmiştir. Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasındaki savaşta gerçekleştirilen Sarıkamış Harekâtı sonucunda 90.000 Osmanlı askerinin hayatını kaybetmiştir. Ayrıca 9. P. Tümeni 2005 yılında lağvedilerek yerine 9. Mot. P. Tug. kurulmuştur. İlçeye bağlı Kızılçubuk köyü ise 1990'lı yıllarda yaşanan terör olayları nedeniyle boşaltılmıştır.
Kış Sporları, Turizm ve Tarihi Eserler
Sarıkamış, Türkiye'nin en önemli kış turizmi bölgelerinden biridir. Buradaki kar kristal yapıda olup, 1 yılın 6 ayı karla geçmektedir. Bu özel kış turizmi altyapısının yanı sıra 2024 yılının şubat ayında Türkiye Ralli Şampiyonası'nın ilk ayağı Kars Valiliği önünden başlamış ve Sarıkamış etabı koşulmuştur. Bu yarış, Şampiyona tarihinde kar zeminde düzenlenen ilk yarıştır.
Bölge, tarihi ve turistik yerler bakımından da oldukça zengindir. Rus hakimiyeti döneminden kalma çok sayıda tarihi eserin yer aldığı ilçede en çok dikkat çeken yapı, Yukarı Sarıkamış'taki Çar Nikola Köşkü'dür. Çar Nikola Köşkü'nün yanı sıra ilçede görülmeye değer başlıca tarihi kaleler de mevcuttur. Micingirt Kalesi, Kızlar Kalesi, Yedi Kilise (Yenigazi) Kalesi, Zivin Kalesi, Köroğlu Kalesi ve Zek (Sırataşlar) Köyü Kalesi Sarıkamış'ın en önemli tarihi ve turistik değerlerini oluşturmaktadır.