Katerina Köşkü (halk arasındaki yaygın adıyla Katherina Köşkü), Kars'ın Sarıkamış ilçesinde yer alan ve 1896 yılında inşa edilmiş olan son derece kıymetli tarihi bir yapıdır. Köşkün en dikkat çekici özelliklerinden biri, yekpare ağaçtan çivi kullanılmadan oluşturulmuş olmasıdır. Bu eşsiz mimari özelliğini günümüzde de koruyan köşk, yukarı Sarıkamış bölgesinde konumlanmaktadır.
Yapısal olarak av köşkü ve ana köşk olmak üzere 2 ayrı bağımsız bölümden meydana gelen bu tarihi eser, beton kolonlar sayesinde ayakta durmaktadır. Yapının ısıtılması ise son derece özgün bir mimari mühendislikle bu kolonların içerisinden sağlanan ısı ile gerçekleştirilmektedir. Bölgede bu ısıtma sistemine yerel olarak "peç" adı verilmektedir.
Köşkün Tarihsel Rolleri ve Kullanım Amaçları
Köşkü oluşturan iki ayrı yapı tarih boyunca farklı işlevler üstlenmiştir. Değerli misafirlerin ağırlandığı yer olan av köşkü, misafirperverliğin ve prestijin simgesi olmuştur. Asıl köşk (ana köşk) ise zaman içerisinde çeşitli dönemlerde hastane ve saray olarak hizmet vermiştir. Ayrıca bu eşsiz köşk ve çevresi, çarlık dönemini konu edinen birçok Türk filminin çekim alanı olarak da kullanılmıştır.
Doğru Bilinen Yanlışlar ve Gerçek İnşa Nedeni
Halk arasında yaygın olarak Rus Çarı'nın eşi Katherina için yaptırıldığı zannedilen bu köşkün ismi aslında yanlış adlandırılmaktadır. Tarihsel gerçeklere göre, II. Çar Nikola döneminde inşa edilen bu yapı, Çar'ın hasta oğlu Aleksi için bir rehabilitasyon merkezi olarak tasarlanmıştır. Aynı zamanda çarlık ailesinin kış ve yaz mevsimlerinde kullandığı bir av köşkü işlevi de görmüştür. Bu nedenle yapı tarihi kaynaklarda Çar'ın Av Köşkü olarak bilinmektedir.