Sarıçoban, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Iğdır ilinin Merkez ilçesine bağlı tarihi ve coğrafi öneme sahip bir köydür. Deniz seviyesinden 872 metre yükseklikte (rakım) konumlanan yerleşim yeri, 1901 yılından bu yana aynı adı taşımaktadır. Köy, tarihi derinliği ve geçmişte yaşanan stratejik olaylarıyla bölgenin yakın tarihinde son derece önemli bir yere sahiptir.
Sarıçoban Köyü'nün Tarihi Önemi ve Hüzünlü Geçmişi
Sarıçoban, Birinci Dünya Savaşı sonrasında büyük acılara ve ardından kurtuluş mücadelelerine sahne olmuştur. I. Dünya Savaşı'nın bitiminde Ermeni çetelerinden kaçarak Osmanlı topraklarına göç etmek isteyen yaklaşık 1.000 Müslüman sivil, 4 Ocak 1919 tarihinde Sarıçoban Köyü civarında Ermeniler tarafından katledilmiştir. Bu hüzünlü ve tarihi hadisenin izlerini taşıyan köy civarı, bölgedeki milli mücadele bilincinin de simgelerinden biridir.
Kurtuluş Mücadelesi ve Türk Bayrağı'nın Çekilmesi
Köyün ve çevresinin kurtuluşu için 11 Kasım'ı 12 Kasım'a bağlayan gece 11. Tümen Komutanlığı, Ermenilere karşı taarruza geçmiştir. Bu başarılı askeri harekat sonucunda 12 Kasım 1920 sabahı Iğdır belediye binasına Türk Bayrağı çekilmiştir. Hemen ardından 14 Kasım 1920 tarihinde ise 15. Kolordu Komutanı Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk Ordusu, Ermeni güçlerini Aras Nehri'nin kuzeyine tamamen püskürtmüştür. Nihayet, 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Sarıçoban Köyü'nün de dahil olduğu Iğdır ve çevresinin Türkiye toprağı olduğu kesinleşmiştir.
Coğrafi Yapısı ve Demografik Geçmişi
Coğrafi konumu bakımından Sarıçoban Köyü, Iğdır il merkezine sadece 12 km uzaklıkta bulunmaktadır. Ulaşım açısından elverişli bir konumda yer alan köyün köklü bir demografik geçmişi vardır. Tarihi kayıtlara göre, 1886 yılında köyde 316 Azeri Türkü yaşamaktaydı. Yıllar içerisinde nüfusu değişiklik gösteren yerleşimin 2020 yılı verilerine göre günümüzdeki nüfusu 170 kişidir.