Samsun'un Tarihi Simgesi: Samsun Saat Kulesi
Samsun Saat Kulesi, Samsun'un İlkadım ilçesinde bulunan ve tarihi Saathane Meydanı'na adını veren anıtsal bir yapıdır. Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit'in tahta çıkışının onuncu yıldönümü olan 1886 yılında valilere gönderdiği saat kulesi yapım talimatı doğrultusunda inşa edilmiştir. O dönemde adı Trabzon vilayet salnamelerinde "İskele Meydanı" olarak geçen alana yapılan kulenin inşaatı 1887 yılında tamamlanmış ve 9 Mayıs 1887 Pazartesi günü görkemli bir açılışla hizmete sunulmuştur.
Mimari Özellikleri ve Tasarımı
Belçika asıllı Fransız bir mühendis tarafından tasarlanan orijinal kulede, yapı malzemesi olarak Ünye taşı tercih edilmiştir. Yapımında bindirme taş örgü sistemi kullanılan saat kulesi, çokgen kaideli ve çokgen gövdeli bir mimariye sahiptir. Kule, şehre zamanı göstermenin yanı sıra çevre evlerden oldukça yüksek inşa edilmesi sebebiyle uzun yıllar boyunca gözcü kulesi olarak da kullanılmıştır.
Yenileme Çalışmaları, Deprem Hasarı ve Sökülmesi
Tarihi kule ilk yenileme işlemini 1933 yılında görmüş, bu dönemde eskiyen saat düzeneği kaldırılarak yerine elektrikle çalışan yeni bir sistem yerleştirilmiştir. Aynı zamanda yangın gibi afet durumlarında halkı uyarmak amacıyla kuleye bir siren sistemi entegre edilmiştir. Ancak kule, 1943 yılında meydana gelen büyük Ladik Depremi'nde ağır hasar almıştır. Kurulan inceleme komisyonunun 27 Haziran 1944 tarihinde dönemin Samsun Valisi Rüknettin Nasuhioğlu'na sunduğu raporda, kulenin korunma imkanının kalmadığı ve ufak bir sarsıntıda yıkılarak can kaybına yol açabileceği belirtilmiştir. Bu doğrultuda 3 Ağustos 1948'de kulenin sökümüne başlanmıştır. Sökülen orijinal saat ise Ladik Saat Kulesi'ne takılmak üzere 550 liraya Ladik Belediyesi'ne satılmıştır.
Modern Dönem ve Aslına Uygun Yeniden Doğuşu
1977 yılına kadar meydan kulesiz kalmış, 1977 yılında ise Mimar Kemal Taner'in çizdiği proje doğrultusunda İsviçre'den getirilen saatlerin kullanıldığı yeni bir kule dikilmiştir. Ancak bu yeni yapı 1887'deki orijinal tasarıma benzemediği için Samsun Büyükşehir Belediyesi 1 Eylül 2000 tarihinde aslına sadık kalarak kuleyi yeniden inşa etme kararı almıştır. Yaklaşık 5 ay süren titiz çalışmanın ardından, yeni kule 30 Ocak 2001 tarihinde törenle açılmıştır. Yeni kulede Ladik andezit taşı ve kenetli taş örgü sistemi kullanılmış, temeline ise dayanıklılık amacıyla 4 adet 15 metrelik fore kazık çakılarak iç gövdesi betonarme yapılmıştır. Yüksekliği 16.50 metre, dış çapı 2 metre ve iç çapı 1.20 metre olan bu anıtsal eser, günümüzde Safranbolu'daki Zamanın Tanığı Saat Kuleleri Parkı'nda yer alan bir maketle de temsil edilmektedir.