Bandırma Vapuru'nun Tarihi ve İnşa Süreci
Bandırma Vapuru, 1878 yılında İskoçya'nın Glasgow kentinde Mac. Intyre Paisley - Huston and Cardett tersanesinde 21 sıra numarası ile 279 grostonluk kargo, yolcu ve yük vapuru olarak inşa edilmiştir. İlk sahibi olan Dussey and Robinson şirketi gemiyi Trocadero adı altında 5 yıl çalıştırmıştır. 1883 yılında Yunanistan'daki H. Psicha Preus firmasına satılan gemi, Kymi adını alarak Pire Limanı'na kaydedilmiştir. 1890 yılında Cap. Andreadis firmasına satılmış, 12 Aralık 1891 tarihinde yaşadığı kaza sonucu batmıştır. Aynı yıl içerisinde yüzdürülerek İstanbul Rama Derasimo firmasına satılmış ve İstanbul Limanı'na kaydı yapılmıştır.
Gemi, 1894 yılında Deniz Yolları İşletmesi anlamına gelen İdare-i Mahsusa'ya nakledilmiş ve Türk bayrağı çekilerek adı Panderma olarak değiştirilmiştir. Marmara Denizi kıyılarında; Tekirdağ, Mürefte, Şarköy, Karabiga ve Erdek arasında yük ve yolcu seferleri yapmıştır. İdare-i Mahsusa'nın statü değiştirerek 28 Ekim 1910 yılında Osmanlı Seyrüsefain İdaresi olmasıyla geminin adı Bandırma olarak değiştirilmiş ve posta vapuru haline getirilmiştir.
Millî Mücadele'nin Başlangıcı: Samsun Yolculuğu
Bandırma Vapuru, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde son derece önemli bir yere sahiptir. Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu Genel Müfettişi vazifesiyle ve maiyetiyle birlikte İstanbul'dan Samsun'a bu vapurla gitmiştir. VI. Mehmed'in buyruğuyla Osmanlı Ordusu'nun dağıtılması sürecini denetlemek ve asayişi sağlamak için görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa, 18 silah arkadaşıyla birlikte Samsun yoluna çıkmış ve 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a ulaşmıştır.
Hizmet Dışı Kalışı, Hurdaya Ayrılması ve Teknik Özellikleri
Samsun yolculuğunun ardından posta hizmetlerine devam eden vapur, 1924 yılında Türkiye Seyrüsefain İdaresi tarafından hizmet dışı bırakılmıştır. 1925 yılında Bozmacı İlhami isimli Türk armatöre satılmış ve aynı armatör tarafından 4 ay içinde hurda olarak parçalanmıştır. Geminin boyutları hakkında tarihsel tartışmalar bulunmakta olup, orijinal Bandırma Vapuru'nun boyunun 48 metre (karakteristik tablolarda 47,7 metre) ve baca yüksekliğinin 6 metre olduğu bilinmektedir.
Müze Olarak Yeniden Doğuşu
Tarihî geminin hatırasını yaşatmak adına 1999 yılında Samsun'da vapurun birebir replikasının inşa edilmesi projesi başlatılmıştır. 2001 yılında inşası tamamlanan vapur, 18 Mayıs 2003 tarihinde Bandırma Vapuru Müzesi (resmî adıyla Bandırma Vapuru ve Millî Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi) olarak hizmete açılmıştır.