Samatya (Yunanca: Ψαμάθεια, Psamatya), İstanbul ilinin Fatih ilçesine bağlı semtlerden biridir. Kocamustafapaşa mahallesinin bir bölümünü kapsayan semtin batısında Yedikule bulunmaktadır. Semtin adını Yunanca kumlu anlamına gelen Ψαμάθιον (Psamatyon) sözcüğünden aldığı ve bunun geçmişte semtte bol bulunan kumlu topraklardan ileri geldiği sanılmaktadır.
Samatya'nın Tarihî ve Dinî Önemi
383 yılında Konstantinopolis şehrinde, kent merkezinin dışında kalan ilk manastır tarzı dinî yapı Samatya'da kurulmuştur. Yakın zamanlara kadar yoğun olarak Ermeni kökenli vatandaşların yaşadığı semtte, İstanbul'un Türkler tarafından ele geçirilmesinden önce inşa edilen ve halk arasında Sulu Manastır olarak da anılan Surp Kevork Kilisesi bulunmaktadır. Geçmişte çok sayıda Rum'un da yaşadığı Samatya'da, Hristos Analipsis ve Ayios Menas Rum kiliseleri semtteki diğer gayrimüslim ibadethaneleridir.
Tarihî Çarşı, Kültürel Etkinlikler ve Sinema
Büyük ölçüde korumayı başardığı tarihî dokusu nedeniyle film ve dizi yapımcılarının en gözde mekânlarından olan semtte çekilen yapımlar arasında, yayınlandığı dönemde büyük beğeni toplayan İkinci Bahar dizisi ve Nuri Bilge Ceylan'ın pek çok ödül alan sinema filmi Üç Maymun yer almaktadır. Semtin tarihî bir çarşısı bulunmakta ve buradaki balıkçı dükkânları dikkat çekmektedir. Tarihî çarşı, Sirkeci-Halkalı banliyö hattının semt sınırları içinde kalan Kocamustafapaşa istasyonunun hemen arkasında bulunur. Ayrıca Samatya Meydanı'nda her yıl Şehristanbul Derneği tarafından düzenlenen İstanbul Balık Festivali'nde tonlarca pişirilmiş balık halka dağıtılmakta ve çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.
Sağlık Hizmetleri, Ulaşım ve Demografik Yapı
Samatya, İstanbul'daki en büyük devlet hastanelerinden biri olan İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Sirkeci-Halkalı banliyö hattının Kocamustafapaşa istasyonu semt sınırları içinde kalır. Son dönemlerde Samatya'nın yerli halkı ve özellikle gayrimüslim nüfus İstanbul'un daha başka merkezlerine taşınarak semtten ayrılmış, semtin nüfus profili ülkenin doğusundan gelen iç göçlerle büyük ölçüde değişmiştir.