İstanbul'un Şişli ilçesinde, Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer alan Saint Esprit Katedrali (Kutsal Ruh Katedrali), Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nin avlusunda bulunan tarihi ve aktif bir Latin Katolik katedralidir. İnşasına 1845 yılında başlanan ve 1846 yılında ibadete açılan katedral, İstanbul'daki Latin Katolik Kilisesi Episkoposluğu'na bağlı olarak şehrin en önemli dini ve kültürel miraslarından biri olarak kabul edilmektedir.
Tarihçesi ve Mimarisi
Katedral, İstanbul'da Papa'nın temsilcisi olarak görev yapan Monsenyör Hillereau tarafından, Tanzimat döneminin ünlü mimarlarından Gaspard Fossati'ye (Giuseppe Fossati ve Achille Bottazzi ile birlikte) yaptırılmıştır. Barok ve Neobarok mimari tarzında tasarlanan bu göz alıcı yapı, geçirdiği depremler nedeniyle zarar görmüş ve 1865 yılında kapsamlı bir tadilattan geçirilmiştir. Katedralin dış cephesi, önünde bulunan Notre Dame de Sion Fransız Lisesi binası nedeniyle caddeden doğrudan görünmemektedir.
Tarihi Yeraltı Mezarlığı
Monsenyör Hillereau tarafından katedral inşa ettirilirken, aynı zamanda rahibelerin ve Saint Esprit inananlarının defni için bir yer altı mezarlığı da hazırlanmıştır. Defin işlemlerinin 1920’lere ve en son 1927 yılına kadar devam ettiği bu yeraltı mezarlığında, Osmanlı sarayında Mızıka-yı Hümâyun'un kurucusu olan ünlü İtalyan müzisyen Giuseppe Donizetti'nin ve kilisenin kurucusu Monsenyör Hillereau'nun mezarları bulunmaktadır. Katedral ayrıca, 1939-1945 yılları arasındaki İkinci Dünya Savaşı döneminde Nazi Almanyası'ndan kaçarak İstanbul'a sığınan Yahudilere kapılarını açarak barınak olmuştur.
Katedral Avlusu ve Papa XV. Benedictus Heykeli
Ati gazetesi tarafından başlatılan kampanya sonrasında, katedral avlusuna 11 Aralık 1921'de İtalyan heykeltıraş Quattrini tarafından yapılan Papa XV. Benedictus'un bronz bir heykeli açılmıştır. Toplamda 1980 Osmanlı lirasına mal olan bu heykelin yapımına, 36. Osmanlı Padişahı VI. Mehmed'in (Sultan Vahideddin) 500 Lira bağışla destek verdiği bilinmektedir. Heykel, Papa XVI. Benedictus’un kenti ziyaretinden kısa bir süre önce, 2006 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından temizlenmiştir. Katedralin eski adı Ölçek Sokak olan sokağa bakan çanı da bu bölgede yer almaktadır. Bu sokak, 2000 yılında Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül tarafından, yerel çevrelerde "Türk Papa" olarak tanınan ve 1934-1944 yılları arasında Türkiye ile Yunanistan'da Apostolik Delege olarak görev yapan Angelo Giuseppe Roncalli’ye (daha sonra Papa XXIII. Ioannes) ithafen "Papa Roncalli Sokağı" adını almıştır.
Katedrali Ziyaret Eden Papalar
Saint Esprit Katedrali, Türkiye'yi ziyaret eden birçok papa tarafından ziyaret edilen son derece prestijli bir mekandır. Bu papalar arasında Papa VI. Paul, Papa II. Ioannes Paulus, Papa XVI. Benedictus, Papa Francis ve Papa XIV. Leo yer almaktadır. Papa Francis, 29 Kasım 2014 tarihinde bir ayini yönetmek üzere katedrale gelmiştir. Sağlık sorunları nedeniyle planlanan sonraki ziyareti gerçekleşmeyen Papa Francis 21 Nisan 2025'te vefat etmiştir. Onun yerine Papa XIV. Leo, Türkiye ve Lübnan ziyaretinin ikinci günü olan 28 Kasım 2025 tarihinde katedrali ziyaret ederek yerel Katolikler ve yetkililerle bir araya gelmiştir.