Giresun'un Tarihi ve Doğal Kıyı İlçesi: Piraziz
Doğu Karadeniz kıyı şeridinde, Giresun ile Ordu il sınırında yer alan Piraziz, zengin tarihi geçmişi, göz alıcı coğrafi özellikleri ve köklü kültürel değerleriyle Karadeniz'in dikkat çeken ilçelerinden biridir. Deniz seviyesinden ortalama 17 metre yükseklikte yer alan ilçe, derin vadileri, dik kıyıları ve yeşilin her tonunu barındıran bitki örtüsüyle tipik Karadeniz ikliminin tüm özelliklerini taşımaktadır. Bölge, 2015 yılında tamamlanarak uçuşlara başlayan ve Türkiye ile Avrupa'da ilk, dünyada ise üçüncü denizin üzerine yapılmış havalimanı olan Ordu-Giresun Havalimanı ile ulaşım açısından da stratejik bir konuma sahiptir.
Buhara'dan Karadeniz'e Ulaşan Köklü Tarih
Piraziz ve çevresinde Türklerin yerleşimi 14. yüzyıldan itibaren başlamıştır. Bölgenin Türkler öncesi dönemine ait az sayıda veriden biri, yapılış tarihi bilinmeyen ancak Türklerin gelişinden önce inşa edildiği düşünülen tarihi Bendehor (Mendehorya) Kalesi'dir. Kuruluşuna dair söylentiler arasında, 1386 yılında Buhara'dan yola çıkan Şeyh İdris ve 40 müridinin Bursa'da II. Murad ile görüşmesinden sonra İslam'ı yaymak amacıyla bu bölgeye yerleştiği anlatılmaktadır. Bölgeye adını veren Molla Pir Aziz, Nefs-i Piraziz köyünü kurmuştur. Bir diğer tarihi görüşe göre ise Osmanlı döneminde bölgeyi yöneten İbrahim oğlu Pir Aziz adındaki beyden dolayı yöreye bu ad verilmiştir. 1455 yılındaki ilk Osmanlı tahrir kayıtlarında Pazarsuyu kazasına bağlı bir nahiye olan Piraziz, 19. yüzyılda da bu statüsünü korumuş ve nihayet 16 Ağustos 1988 tarihinde ilçe statüsünü kazanmıştır.
Eşsiz Coğrafya, Akarsular ve Zengin Bitki Örtüsü
Yaklaşık 127 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan Piraziz'in doğusunda Bulancak ilçesi, batısında Ordu ili, kuzeyinde ise Karadeniz bulunmaktadır. İlçe toprakları derin vadiler ve dik kıyılarla şekillenmiştir; yüksek kesimlerdeki yayla düzlükleri dışında düz arazi oldukça azdır. İlçenin can damarlarını Domuzderesi, Piraziz Deresi, Kelekderesi ve Çayırağzı Deresi oluşturmaktadır. Boztepe, Veli Tepesi, Evliya Tepesi ve Kafa Tepesi gibi önemli yükseltilerin bulunduğu ilçede, 600 metre yüksekliğe kadar fındık, kızılağaç, kavak, kayın, kestane ve ceviz gibi ağaç türleri ile aşk merdiveni, ısırgan ve orman gülü gibi zengin bir bitki örtüsü yayılım gösterir. İlçe ekonomisinin temelini ise fındık tarımı, hayvancılık, arıcılık ve balıkçılık oluşturmaktadır.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Canlı Yayla Kültürü
Doğa turizmi yönünden büyük bir potansiyel barındıran Piraziz, tarihi yapıları ve canlı yayla kültürüyle ziyaretçilerine farklı deneyimler sunar. İlçede görülmeye değer önemli tarihi eserler arasında Bey Konağı, Ayıkaşı Mahallesi'ndeki Bendehor Kalesi, Pir-Aziz Türbesi, Şeyh İdris Tekkesi, Kozlar Kalesi, Gökçeali Köyü'nde bulunan Şeyh İdris'e ait iki türbe ve Akçay Köyü'ndeki Hasandede Mezarı yer almaktadır. Yöre halkının yaylacılık geleneği oldukça gelişmiş olup, Hacı Bektaş Veli'den adını alan Bektaş Yaylası en önemli yayla merkezidir. Haziran ve temmuz aylarında düzenlenen geleneksel yayla şenliklerinde Oğuz, Türkmen ve Çepni kültürünün izleri, geleneksel kıyafetler ve köklü örf-adetler yaşatılmaktadır.