Türkiye'nin En Derin Mağarası: Peynirlikönü
Mersin ili, Anamur ilçesi, Sugözü köyü sınırlarında yer alan Peynirlikönü Mağarası (EGMA Düdeni), 1429 metre derinliği ile Türkiye'nin en derin mağarası unvanına sahiptir. Deniz seviyesinden 1900 metre rakımda konumlanan bu eşsiz doğal oluşum, aynı zamanda dünyanın en derin 18. mağarası olarak bilinmektedir. Jeolojik açıdan kireçtaşı bloklarında bulunan fay kırıklarına suların sızmasıyla şekillenen mağaranın toplam uzunluğu ise 3118 metredir.
Keşif ve Araştırma Tarihi
Peynirlikönü Mağarası, ilk olarak 1990 yılında Çukurpınar Mağarası'nı araştıran Boğaziçi Üniversitesi Mağara Araştırma Kulübü (BÜMAK) ekibi tarafından bulunmuştur. Çukurpınar Mağarası'ndaki çalışmaların 1992 yılında tamamlanmasının ardından, 1993 yılında Peynirlikönü Mağarası araştırmaları başlamıştır. Keşif süreci yıllara yayılan kademeli bir inişle gerçekleştirilmiştir. Mağarada 1993 yılında -232 metreye, 1994'te -530 metreye, 1995'te -700 metreye, 1996'da -1040 metreye ve 1997 yılında ise -1377 metre derinliğe ulaşılarak Türkiye'nin en derin mağarası unvanı elde edilmiştir.
Hüzünlü Bir Keşif Hikayesi ve EGMA İsmi
Mağaranın araştırma tarihindeki en acı olay 2001 yılında yaşanmıştır. Çalışmalar sırasında ani sağanak yağış nedeniyle mağara içinde yakalanan ekipten Mehmet Ali Özel yaşamını yitirmiştir. Bu trajik olayın ardından, mağara keşif sürecine katkı sunan bir diğer mağaracı Evren Günay da geçirdiği bir trafik kazası sonucu hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden bu iki mağaracının anısını yaşatmak adına Peynirlikönü Düdeni'ne Egma Mağarası da denilmektedir.
Son Noktaya Ulaşılması
Yaşanan büyük kayıplara rağmen araştırmalar devam etmiş ve 2004 yılında nihai sonuca ulaşılmıştır. Bulgar mağaracılar ve BÜMAK iş birliği neticesinde, mağara içerisinde -1429 metre derinliğe kadar inilerek Peynirlikönü Mağarası'nın sonuna başarıyla ulaşılmıştır.