Pervane Medresesi'nin Tarihi ve Önemi
Pervane Medresesi, Sinop kentinde yer alan son derece değerli tarihi bir yapıdır. Medrese, adını 13. yüzyılın ikinci yarısında Anadolu Selçuklularının dağılma döneminde vezirlik yapan Muînüddin Süleyman ya da bilinen adıyla Pervâne'den alır. 1262 yılında Sinop'u Trabzon İmparatorluğu'ndan geri alan Pervâne'ye, Sultan IV. Kılıç Arslan tarafından Sinop şehri ikta (tımar) olarak verilmiştir. Pervâne, Selçukluların tebaası olmasına rağmen fiilen Sinop'un yöneticisi olmuş ve 1265 yılında bu medreseyi yaptırmıştır.
Tarih Boyunca Kullanımı ve Müze Dönemi
Pervâne'den sonra medrese binası, Çandaroğulları Beyliği ve Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde de eğitim amacıyla kullanılmaya devam etmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra medreselerin yerini modern okulların almasıyla birlikte Pervane Medresesi kapatılmıştır. Tarihi bina, 1932 yılından itibaren, 1921 yılından beri bölgede toplanan arkeolojik ve etnografik eserlerin konduğu bir depo olarak hizmet vermiştir. 1941 yılında resmi olarak müzeye çevrilen yapı, 1970 yılında müzenin yeni binasına taşınmasına kadar bu işlevini sürdürmüştür. 2002 yılında ise bina Sinop Valiliğine devredilmiştir.
Medresenin Mimari Özellikleri
Klasik Anadolu Selçuklu mimari biçimine sahip olan medrese, 38 m × 28 m (125 ft × 92 ft) boyutlarında olup kuzeyden güneye doğru uzanan bir plana sahiptir. Yapının güney cephesinde yer alan ana girişi mermer bir portaldır. Bu portalın her iki yanında iki adet oda yer almaktadır. Avlunun doğu ve batı cephesinde üçer sütundan oluşan kemerli revaklar bulunur ve bu revakların arkasında binanın her iki yanında beşer adet olmak üzere öğrenci odaları konumlanmıştır. Ayrıca avlunun içerisinde bir şadırvan mevcuttur.
Gazi Çelebi Mezarı ve Günümüzdeki Durumu
Pervane Medresesi, mimari yapısının yanı sıra tarihi şahsiyetlerin kabirlerine de ev sahipliği yapmaktadır. Medrese bünyesinde, Pervaneoğullarının son yöneticisi olan Gazi Çelebi ile kızının mezarları yer almaktadır. Günümüzde medrese olarak kullanılmayan yapının içindeki açık mekanda ziyaretçilerin zaman geçirebileceği kafe ve restoranlar ile yöresel ürünlerin sunulduğu hediyelik eşya satan mağazalar bulunmaktadır.