Parlais (diğer adıyla Julia Augusta Parlais), Isparta ili Eğirdir ilçesi Barla kasabası sınırları içinde bulunan, antik Pisidya bölgesine ait küçük bir antik kent yerleşimidir. Antik kentte basılan sikkelerin incelenmesi, yerleşimin tarihinin MÖ 1. yüzyılın ilk yarısında, yarı bağımsız "Parlaiteon" lejandıyla basılmış sikkelerle başladığına işaret etmektedir. Kent, MÖ 25 yılında İmparator Augustus tarafından "Colonia Julia Augusta Parlais" (Colonia Iulia Augusta Parlais) adıyla Roma kolonisine dönüştürülmüş ve Galatia eyaleti kentlerine dahil edilmiştir.
Arkeolojik Kazılar ve Keşifler
Parlais antik kentinin tarihi hakkındaki kesin bilgiler, yabancı seyyah L. Robert'in ören yeri yakınlarında bulduğu bir sınır yazıtıyla başlamıştır. Bedir köyü yakınında bulunan bu sınır yazıtı sayesinde Prostanna (Eğirdir) ve Parlais'in yerleşim yerleri net olarak tespit edilebilmiştir. Ören yerindeki ilk yüzeysel araştırma kazıları, 2001 yılında M. Özsait başkanlığında İstanbul Üniversitesi tarafından başlatılmıştır. Bu kazılar neticesinde antik kent terasları gün yüzüne çıkarılmış; nümismatik veriler, arkeolojik bulgular, çanak çömlek parçaları ve ince işçilikle yapılmış mimari kalıntılar saptanmıştır. Kazılarda ayrıca Hadrianus ve Caracella dönemlerine ait sikkeler de ele geçirilmiştir.
Konum ve Yerleşim Özellikleri
İmparator kültü hakkında en az bilgiye sahip olduğumuz bu Roma kolonisi, Eğirdir'in yaklaşık 30 km kuzeyinde, bugünkü modern Barla yerleşiminin üzerinde yer almaktadır. Koloninin stratejik bir önem taşımaması ve Eğirdir Gölü kıyılarında daha uygun bir yer bulamaması nedeniyle, yaşamaya elverişli bu topraklara kurulduğu düşünülmektedir. 1914 yılından itibaren bölgeyi aralıklı olarak ziyaret eden B. Pace, Barla'nın Parlais olduğunu L. Robert tarafından bulunan bazı yazıtlar ile lokalize etmiştir. 2012 yılında ören yerini ziyaret eden belgesel yönetmeni Tekin Gün ise Barla'nın 1.5 km kuzeybatısındaki tepede saptanan kalıntıların antik kentin akropolisi olduğunu belirtmiştir.
Ziyaret Bilgileri ve Günümüzdeki Durumu
Katolik Kilisesi itibar listesine dahil edilmiş olan Parlais, günümüzde büyük ölçüde tahrip olmuş durumdadır. Üst yüzey kalıntılarının sadece bir kısmı görülebilen antik kentin büyük bölümü toprak altındadır. Kapsamlı kurtarma kazıları neticesinde bölge arkeolojisi açısından önemli ören yerlerinden biri olacağı öngörülen antik kent, günümüzde kamusal erişime açık durumdadır.