Palu'nun Coğrafi Yapısı ve Konumu
Palu (Zazaca: Pali, Ermenice: Բալu Balu), Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Elazığ ilinin tarihi ve coğrafi açıdan büyük öneme sahip bir ilçesidir. Güneyinde Arıcak ve Alacakaya, kuzeyinde Kovancılar ilçesi, doğusunda Bingöl ili, güneydoğusunda Bingöl Genç ilçesi ve batısında Elazığ Merkez ile komşudur. İlçenin toplam yüzölçümü 730 kilometrekaredir ve merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 869 metredir. Kasaba ve köylerinin yüzde 70'i dağlık ve engebeli arazide kurulmuş olup, dağınık bir yerleşim şekli göstermektedir. İlçe arazisi, 410 kilometrelik bir alana sahip olup bu yüzölçümünün yüzde 70'i dağlık, yüzde 24'ü dalgalı, yüzde 10'u ova ve yüzde 3,1'i yayladır. Murat Nehri ilçe topraklarının içinden geçmekte olup vadisi genellikle dik ve sarptır. Palu karasal iklim bölgesinde yer almakla birlikte, Keban Barajı'nın yapılmasının ardından bölgede iklim hissedilir derecede yumuşamıştır.
Milattan Önceye Uzanan Köklü Tarih
Palu'nun tarihi milattan önceki dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölgede hüküm sürdüğü bilinen en eski kavimler Hurriler, Hititler ve Urartulardır. İlçede Urartu Kralı Menaus'a ait taş kitabe bulunmaktadır. Bu kitabeden Palu'ya Sebitaruas, Harput çevresine de Surani adı verildiği anlaşılmaktadır. Sophene Krallığı'na da başkentlik yapan Palu, MÖ 522 ile MÖ 486 yılları arasında yazılan ve İran'ın kuzeyinde bulunan Behistun Yazıtı'nda da anılmaktadır. Yazıtta I. Darius, Elazığ ve Tunceli bölgesinde ikamet eden halka Zazana olarak hitap etmiştir. Sophene Krallığı'nden kalma en önemli eser, Palu'nun Örencik Köyü yakınlarındaki Şemşat Kalesi'dir. Ayrıca Urartulardan sonra bölgeye hakim olan Soa'ya ait Arsanosta şehrinin kalıntıları da yine Örencik köyü yakınlarında bulunmuştur. Palu, daha sonra sırasıyla Roma, Bizans, Arap ve tekrar Bizans egemenlikleri altında kalmıştır.
Malazgirt'ten Osmanlı Dönemi Ticaret Merkezine
Bölge, 1071 yılındaki Malazgirt Meydan Muharebesi ile Selçuklu hakimiyetine geçmiştir. Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra Osmanlı hakimiyeti altına giren Palu, bu dönemde kuzey-güney hattı üzerinde önemli bir ticaret merkezi haline gelmiştir. Padişah Yavuz Sultan Selim, Doğu (Çaldıran) Seferi dönüşünde Palu bölgesini komutanlarından Karacimşit Bey emrine tımar olarak vermiştir.
Gezilip Görülecek Tarihi Değerler ve Ulaşım
Zengin kültürel birikimiyle dikkat çeken ilçede gezilip görülebilecek pek çok tarihi eser yer almaktadır. Bunlar arasında Palu Kalesi, Urartu Kralı Menaus'a ait taş kitabe, Tarihi Palu Köprüsü, Eski Hamam, Kilise, Cemşitbey Camii ve türbesi, Dükkanönü Camii, Küçük Camii, Ulu Camii ve Alacalı Mescid sayılabilir. İlçeye ulaşım imkanları gelişmiş olup, Palu ilçe merkezi ile Elazığ il merkezi arasında gerek belediye otobüsleri gerekse özel halk minibüsleri vasıtasıyla yaz-kış her yarım saatte bir kesintisiz olarak ulaşım sağlanabilmektedir.