Odeki Kalesi (diğer adlarıyla Katıklı Kalesi veya Aşağı Odeki Kalesi), Erzurum ilinin Tortum ilçesinde, eski adı Odeki olan Aşağıserdarlı köyünde yer alan Orta Çağ'dan kalma tarihi bir kaledir. Yapı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından 2017 yılında "Katıklı Kalesi" adıyla tescil edilerek koruma altına alınmıştır.
Tarihçe ve Geçmişi
Odeki, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesindeki köylerden biriydi. Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 1549 yılındaki Gürcistan seferiyle Gürcülerden devralmıştır. 1574 yılına ait Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı tahrir defterinde köyün 611 haneden oluşan büyük bir yerleşim yeri olduğu kayıt altına alınmıştır. Osmanlı dönemi öncesinde inşa edilen kale, Orta Çağ Gürcü mimari üslubunu taşımaktadır.
Mimari Yapısı ve Özellikleri
Aşağıserdarlı köyünün günümüzde Kale adını taşıyan mahallesinde konumlanan kale, kireç harcı kullanılarak kaba yonu taşlarla inşa edilmiştir. Bir kayalık üzerinde, kayanın morfolojisine uygun olacak şekilde 35 x 10 metre boyutlarında dikdörtgen plan üzerine kurulmuştur. Duvarlarının yüksekliği 15 metreyi bulan kalenin duvarlarındaki mazgal izlerinden yapının iki katlı olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca kalenin dış surlarına ait kalıntılar da günümüze ulaşmıştır.
Odeki Kale Kilisesi
Kalenin giriş kısmının hemen yanında şapel olarak nitelendirilen Odeki Kale Kilisesi yer alır. Büyük ölçüde ayakta duran bu kilisenin içerisinde, Gürcü alfabesinin Nushuri karakteriyle yazılmış Gürcüce bir yazı bulunmaktadır. Yapı, hem savunma mimarisi hem de içindeki dini kalıntılarıyla tarihi önem taşımaktadır.