Orta Anadolu'nun Tarihi Hitit Kenti: Nenašša
Karum döneminde Orta Anadolu'da yer alan Nenašša (Hititçe: URUne-na-aš-ša), antik dönemin önemli idari bölgelerinden biri olan Turmitta Eyaleti sınırları içerisinde konumlanmış bir Hitit şehridir. Kent, köklü tarihi ve stratejik önemi ile Anadolu tarihindeki yerini almıştır.
Nenašša'nın Tarihi ve Siyasi Gelişimi
Nenašša adı, tarih sahnesinde ilk kez Kültepe'de gün yüzüne çıkarılan Eski Asur belgelerinde Ninaša ismiyle anılmaktadır. Antik kayıtlara göre, bu yerleşime Wašḫania üzerinden ulaşılabiliyordu ve ulaşım güzergahı üzerinde iki adet köprünün geçilmesi gerekiyordu. Şehir, askeri ve siyasi açıdan da hareketli dönemler geçirmiştir. Nenašša; Kral Labarna tarafından Ḫubišna, Tuwanuwa, Landa, Zallara, Purušḫanda ve Lušna şehirleriyle birlikte fethedilerek imparatorluk topraklarına dahil edilmiştir.
I. Ḫattušili dönemine gelindiğinde ise şehir merkeze karşı isyan etmiş, ancak kralın doğrudan kendi üzerine yürümesi üzerine direnmeden teslim olmuştur. Bu teslimiyetin ardından kral, seferine devam ederek Ullama şehrine doğru ilerlemiştir. İlerleyen dönemlerde, II. Tuthaliya devrinde ise Nenašša şehri Kaşkalar tarafından saldırıya uğramış ve tarihi süreçteki tahribatlarından birini yaşamıştır.
Coğrafi Konumu ve Komşu Şehirlerle İlişkileri
Tarihi coğrafya açısından Nenašša, genellikle Aşağı Ülke olarak adlandırılan bölgede konumlanan Tuwanuwa ve Ḫubišna şehirleriyle birlikte zikredilmektedir. Bu üç önemli kent, dini ve kültürel açıdan da ortak sorumluluklara sahipti. Şehirler, Nuntarriyašḫaš Festivali'nin on ikinci gününde Ḫarranašši şehrinde kültürel bir yemek hazırlamakla yükümlü kılınmışlardı. Ayrıca kentin, dönemin bir diğer önemli şehri olan Ullama'ya oldukça yakın bir konumda olduğu bilinmektedir.
Modern Konum Tartışmaları ve Kazı Önerileri
Nenašša'nın günümüzdeki tam yeri hakkında farklı bilimsel görüşler bulunmaktadır. Kentin, antik Nanessos yerleşimiyle özdeşleştirilebileceği ve muhtemelen günümüzde Aksaray'ın 36 km doğusunda yer alan Nenizi yakınlarında bulunduğu düşünvelidir. Buna karşın, Eski Doğu bilimci Carlo Corti farklı bir teori sunarak Nenašša'nın Büklükale yerleşim höyüğüyle eşleştirilmesini önermektedir.
Kültürel Yapı ve Dini İnanışlar
Antik Nenašša kentinin inanç sisteminde ve dini yaşamında öne çıkan belirli tanrılar ile kutsal alanlar bulunmaktaydı. Şehrin en çok tanınan tanrıları arasında, yerel hava tanrısı olan Lušiti yer alıyordu. Bunun yanı sıra, bölgeye hayat veren ve kentin yakınlarından geçen Maraššanda Nehri (günümüzdeki Kızılırmak) de kutsal kabul edilerek kentin en önemli kült inançları arasında kendine yer bulmuştur.