Doğu Karadeniz Bölgesi'nden Bir Yerleşim: Narman
Narman, Erzurum ilinin Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yer alan bir ilçesidir. Yüzölçümü 799 km² olan ilçenin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.632 metredir. Çoruh Havzasında yer alan Narman'ın doğusunda Sarıkamış, batısında Tortum, kuzeyinde Oltu, güneyinde ise Horasan, Köprüköy ve Pasinler ilçeleri bulunmaktadır. İlçe, il merkezlerine 90 km uzaklıktadır. Çevresi yüksek dağlarla çevrili olan Narman'ın iklimi Erzurum geneline göre oldukça ılık geçmekte ve don olayları çok fazla görülmemektedir. Yazları sıcak ve kurak geçen ilçede yağışlar genellikle ilkbahar aylarında düşmekte ve Karadeniz ikliminin etkileri hissedilmektedir.
Köklü Tarihsel Geçmiş ve İdari Yapı
Narman, tarihi seyri içerisinde Bizans hakimiyetindeyken Namurvan - Namervan olarak adlandırılmıştır. Eski Gürcü coğrafyasının sınırları içinde bulunan bölgeden Gürcü coğrafyacı Vahuşti, Narumaki ve Narimani şeklinde söz etmiştir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine kadar ilçenin resmi ismi Mamervân (Mamirvan) olarak kullanılmış olup devlet arşivlerinde Hicri 1300'lü yıllara kadar bu isim resmi evraklarda yer almıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Mamirvan sancağının bir kısmı ve dönemin merkezi olan Ünlükaya köyü Rusya'ya bırakılınca, İdi köyü (bugünkü Narman kasabası) sancağın Osmanlı idaresinde kalan kısmının merkezi olmuştur. Tortum ilçesine bağlı bir bucak merkeziyken 24 Kasım 1952'de belediye statüsü alan yerleşim, 1954 yılında kaza (ilçe) statüsüne kavuşmuş ve İdi olan ismi Narman olarak değiştirilmiştir.
Doğal Güzellikler ve Kültürel Değerler
İlçede bulunan Narman Peri Bacaları ve Narman Beş Göller, bölgenin en önemli doğal güzelliklerini oluşturmaktadır. Bu eşsiz coğrafi zenginliklerin yanı sıra, Türk Halk Edebiyatına yazdığı eserler ile damga vuran ünlü halk ozanı Aşık Sümmani de Narmanlıdır.
Ekonomi ve Geçim Kaynakları
Narman ilçe ekonomisi temel olarak hayvancılık ve tarıma dayalıdır ve bu faaliyetler aile işletmeciliği şeklinde yürütülmektedir. Son yıllarda ilçede et tavukçuluğu ve peynir üretimi çalışmalarında önemli bir artış gözlenmektedir. Ayrıca arıcılık da ilçe ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır.