Türkiye'nin en kuzeybatısı ile Bulgaristan'ın en güneydoğusunda konumlanan Mutludere (Bulgarca: Резовска река / Rezovska reka), iki ülke sınırını çizen 122 kilometre uzunluğunda önemli bir akarsudur. Istranca Dağları'nın Türkiye kesimindeki uzantısı olan Mahya Tepesi'nden doğan Velika Deresi ile Kocadere'nin yanı sıra birçok küçük akarsuyun birleşmesinden doğar. Akarsuyun başlangıç noktası; Çukurpınar (Sazara), Armutveren (Paspala) ve Karanlık Köylerinin kesişme noktası olan Karanlık Vadi'dir. Sınırı çizen bölümünün uzunca yıllar askeri koruma altında olmasından dolayı bölge insanı sınır öncesi bölümüne Velika Deresi dese de Karanlık Vadi'den başlayıp sınıra kadar ulaşan akarsu da Mutludere'ye aittir.
Mutludere'nin Fiziksel Özellikleri ve Doğal Yaşamı
Bulgaristan ve Türkiye'nin diğer ortak ırmağı olan Değirmendere (Veleka) Nehri'ne oranla çok daha hızlı akan ve oldukça soğuk olan Mutludere, bolca alabalığa ve yayın balığına ev sahipliği yapmaktadır. Irmak, Uzunbucak rezervi yanında halkça 'bucak' diye adlandırılan menderesler oluşturarak ilerler. Mutludere'ye bakan yamaçlar ise yoğun meşe ve kayın ormanlarıyla kaplı durumdadır.
Zengin Flora ve Sürüngen Çeşitliliği
Nehrin kayalık yamaçlarında makiler, ender orkide türleri, sarmaşık, meryemana asması, saparna, kuşkonmaz, Yunan ipekotu, şerbetçiotu ve yabani asma türleri izlenebilmektedir. Ayrıca ırmak kıyısına özgü sürüngenler arasında oluklu kertenkele, çukurbaşlı yılan ve ev yılanı gibi türler yer almaktadır.
Sınır Anlaşmazlıkları ve Planlanan Projeler
Mutludere ağzında bulunan sınır, geçmiş yıllarda Bulgaristan ve Türkiye arasında toprak anlaşmazlığına yol açmıştır. Bu durum, 6 Mayıs 1992 tarihinde (Bulgaristan 1998'de imzalamıştır) iki ülke arasında yapılan anlaşmaya göre Bulgaristan'ın Rezovo Körfezi'nden birkaç kilometre toprak ve Türkiye'nin kıta sahanlığından su alanı almalarıyla çözüme erdirilmiştir. Günümüzde akarsu üzerinde önemli projeler planlanmaktadır. Rezve, Velika ve Kocadere üzerinde DSİ 11. Bölge Müdürlüğü tarafından Karanlık Vadi'yi de yok edecek olan Balaban baraj projesi planlanmaktadır. Ayrıca yine Rezve üzerinde İSKİ tarafından İstanbul'a içme suyu temini amacıyla su nakil projesi yapılmaktadır.