SMS Breslau'dan Midilli Kruvazörü'ne: Tarihi Bir Geminin Doğuşu
SMS Breslau, Alman İmparatorluğu donanması için Magdeburg sınıfı hafif bir kruvazör olarak inşa edilmiş tarihi bir savaş gemisidir. AG Vulcan Stettin tersanesinde omurgası 1910 yılında serilen ve 16 Mayıs 1911'de denize indirilen geminin donatılması 1912 yılının ortalarına kadar sürmüştür. Göreve başlamasının ardından Akdeniz Tümeni'nde görevlendirilen Breslau, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte Akdeniz'deki İngiliz gemilerinden kaçarak İstanbul'a ulaşmış ve 16 Ağustos 1914 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından satın alınarak Midilli adını almıştır.
I. Dünya Savaşı'ndaki Kritik Rolü ve Karadeniz Operasyonları
Midilli ve Yavuz Sultan Selim kruvazörleri, ağırlıklı olarak Karadeniz'de Rusya'nın Karadeniz Filosu'na karşı görev yapmıştır. Ekim 1914'te diğer Osmanlı gemileriyle birlikte düzenlenen Rus limanları baskınları, Rusya'nın Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etmesine ve imparatorluğun I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri safında katılmasına yol açmıştır. Savaş süresince Midilli; Kafkasya Cephesi'nde savaşan Osmanlı birliklerine Karadeniz limanlarından asker ve malzeme nakliyesi sağlamış, Rus kıyılarına mayın döşemiş ve Rus limanları ile tesislerini bombalamıştır.
Gelişmiş Mühendislik ve Teknik Özellikleri
Tasarım özellikleriyle döneminin dikkat çeken gemilerinden biri olan Midilli'nin tam boyu 138,7 metre, genişliği 13,5 metre ve su çekimi 4,4 metredir. Normal deplasmanı 4.564 ton, tam yükte ise 5.281 ton olan kruvazör, AEG-Vulcan buhar türbinleri ve 16 adet deniz tipi su borulu kazan sistemiyle çalışmaktadır. Geminin ulaştığı azami hız 27,5 knot olup, 12 knot hızla yaklaşık 5.820 deniz mili menzile sahiptir. 18 subay ve 336 bahriyeliden oluşan mürettebatı bulunan gemi, ilk inşasında 12 adet 10,5 cm'lik toplarla donatılmışken, 1917 yılında bu silahlar 8 adet 15 cm'lik toplarla değiştirilmiştir. Ayrıca gemide 120 adet mayın ve iki adet 50 cm torpido tüpü yer almaktaydı.
İmroz Muharebesi ve Hüzünlü Son
I. Dünya Savaşı boyunca Rus gemileriyle girdiği çatışmalarda hafif hasarlar alan ve 1915 yılında bir mayına çarparak yaklaşık yarım yıl hizmet dışı kalan Midilli Kruvazörü, son görevini İmroz Muharebesi sırasında gerçekleştirmiştir. 20 Ocak 1918 tarihinde düzenlenen muharebe esnasında Ege Denizi'nde, Gökçeada açıklarında beş adet mayına çarparak batmıştır. Geminin batması sonucunda mürettebatının büyük çoğunluğu hayatını kaybetmiştir. Midilli, Osmanlı askeri tarihinin en önemli deniz simgelerinden biri olarak tarihteki yerini korumaktadır.