Mersin ili Tarsus ilçesinde yer alan Tarsus Eski Cami (Kilise Camii veya Baytemür Camii olarak da bilinir), kentin en eski camisidir. Tarsus merkezde, kenti doğu-batı yönünde kateden ana cadde üzerinde konumlanan yapı, Tarsus'un diğer tarihi yerlerine yürüyüş mesafesindedir. Yapı, 12. yüzyıldan kalma Gotik bir kilise binasının dönüştürülmesiyle oluşturulmuştur.
Tarihi Geçmişi
Bina, 1102 yılında bir Bizans kilisesi olarak yapılmış ve o tarihte Aziz Paul Kilisesi olarak adlandırılmıştır. Bu yapının, 19. yüzyılda inşa edilen St. Paul Kilisesi ile karıştırılmaması gerekmektedir. Tarsus daha sonra Kilikya Ermeni Krallığına geçmiş ve 1198 yılında ilk kral I. Levon, bu kilisede Papa adına Kardinal Conrad von Wittelsbach tarafından kral ilan edilmiştir. Kentin 1359 yılında Ramazanoğullarının eline geçmesinin ardından kilise, 1415 yılında Ramazanoğlu Ahmet Bey (1383-1416) tarafından camiye çevrilmiştir.
Mimari Yapısı
Bahçesine batı yönde bulunan ve cephesi oldukça süslü bir kapıdan girilen yapı, kesme taşlarla inşa edilmiştir. Yapının dış uzun cephelerinde kör kemerler yer alır. Girişte alçıdan iki yarım sütun bulunurken, 12,6 metre genişliğindeki nefin güney ve kuzey duvarlarında ise granitten yapılmış ve eski yapıların yığma malzemesinden yapıldığı sanılan yarım sütunlar mevcuttur. Binanın ve avlunun toplam alanı 460 metrekare olup, iç boyutları 19,3 m × 17,5 m'dir.
İç Mekan Detayları ve Restorasyonlar
Yapının tavanının merkezine rastlayan bölümde, ortada Hz. İsa olmak üzere doğuda Yohannes ve Mattaios, batıda Marcos ve Lucas'ın freskleri bulunmaktadır. Caminin güney duvarına mihrap eklenerek Ulucami plan şemasında bir cami haline getirilmiştir. Dıştan beşik çatı ile örtülü olan yapının doğu cephesindeki girişin sağında minaresi bulunur. Kuzey cephesine son cemaat saçağı eklenmiştir. Binanın güney batısında Ramazanoğulları tarafından yaptırılmış olan minare, kuzey doğu köşesinde ise kilise döneminden kalma bir çan kulesi vardır. Önemi nedeniyle sürekli onarılan yapının tarihi bilinen onarımları 1868 ve 1900'de yapılmış, son onarımı ise 2007'de tamamlanmıştır.