Marmara'nın Sakin ve Doğal Köşesi: Manyas
Manyas, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nin güneyinde yer alan ve Balıkesir iline bağlı olan, sanayi kuruluşlarıyla henüz kirlenmemiş sakin bir ilçedir. Kuzeyinde Bandırma, batı ve kuzeybatısında Gönen, güneyinde Balıkesir il merkezi, güneydoğusunda Susurluk ve güneybatısında Balya ilçeleri ile çevrili olan bölgenin yüzölçümü 634 km²'dir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 48 metre olan ilçenin kuzeyinde yer alan ünlü Manyas Kuşgölü ise idari olarak Bandırma ilçesine bağlıdır.
Dolionlar'dan Bizans'a Antik Çağ Mirası
Bölgenin bilinen en eski sakinleri, antik coğrafyacı Strabon ve Apollodorus'a göre Dolionlar'dır. İlçe merkezinin güneydoğusunda yer alan Soğuksu köyünde kurulu olan Eski Manyas'ın Antik Çağ'daki adı Poimanenon'dur. Ergili mevkiinde 1952 yılında yapılan ilk arkeolojik araştırmalarda, 7. yüzyıla ait proto-korinth sekaya peos parçaları ve 6. yüzyıla ait Doğu Yunan seramik parçaları ile İranlılara ait bir merkez olduğuna dair işaret sayılan ahanenit buhullası elde edilmiştir. Ayrıca Manyas'ın 2 km güneybatısında Macar değirmeni, hamam ve şehir harabesi kalıntıları bulunurken; 5 km batısında şifalı kükürtlü ılıca, Maltepe bölgesinde ise antik mezarlar, gözyaşı kupaları, yağdanlıklar ve küçük şarap testicikleri yer alır.
Göçler ve Çok Kültürlü Demografik Yapı
İlçe topraklarında yerleşik düzene 7. yüzyılın başında geçilmiş, Osmanlı döneminde ise bölge toprakları Karesi Sancağı'na bağlı kalmıştır. Manyas'ın modern kültürel kimliği göçlerle şekillenmiştir. 1877 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Kırım Tatarlarından oluşan 25 hanelik göçmen kafilesinin yerleşmesiyle bölgeye Tatar köyü denilmiştir. 1892/93'te ise Kafkasya'dan gelen 25 hanelik göçmen kafilesi Maltepe eteklerine yerleşmiştir. Zamanla Kafkasya, Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan'dan gelen Çerkes, Gürcü, Dağıstan, Kabartay, Pomak, Arnavut ve Yörük topluluklarının yerleşimiyle Manyas zengin bir kültürel mozaik haline gelmiştir.
İdari Gelişim ve Ulaşım Bilgileri
Manyas, 1890 yılında nahiye teşkilatının Kayaca'dan buraya taşınmasıyla Bandırma'ya bağlı bir nahiye merkezi haline gelmiştir. Aralık 1936'da çıkarılan 3012 sayılı kanunla Balıkesir iline bağlı bağımsız bir ilçe merkezi olmuştur. 6 Ekim 1964 tarihinde merkez üssü Manyas olan büyük bir deprem atlatan ilçe, günümüzde 50 mahalleden oluşmakta ve 18.599 nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Ulaşım mesafeleri ise Susurluk'a 37 km, Balıkesir il merkezine 82 km ve Edremit'e 170 km'dir.