Akdeniz Kıyısında Yükselen Bir Orta Çağ İhtişamı
Mersin'in Anamur ilçesine bağlı Bozdoğan mahallesi yakınlarında, Akdeniz kıyısı boyunca uzanan Mamure Kalesi, Türkiye'nin en iyi korunmuş tarihi kalelerinden biridir. Yaklaşık 23.500 metrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan bu kale, batı-doğu yönünde yaklaşık 240 metre, kuzey-güneye ise 170 metre ölçülerindedir. Kalenin doğu ve kuzey cepheleri, savunma amacıyla denizle bağlantılı geniş bir su hendeği ile çevrelenmiştir. Heybetli dış duvarları koruyan ve bir kısmı yuvarlak, bir kısmı köşeli olan 36 adet kule bulunmaktadır. Bu kuleler arasında en dikkat çekici olan doğudaki ana kulenin tabanı on iki köşeli bir plana sahiptir.
Yüzyılları Aşan Roma, Karamanoğulları ve Osmanlı Tarihi
Mamure Kalesi'nin inşası, 3. yüzyıl başlarında Romalılar tarafından gerçekleştirilmiştir. Kalenin yapılış amacı, stratejik öneme sahip Akdeniz ve Kilikya ticaret yollarını gözetlemek ve ticaret gemilerini korsanlardan korumaktır. Zaman içerisinde tahribata ve yıkıma uğrayan kale, 12. yüzyılda Kilikya Ermeni Krallığı döneminde tekrar onarılmıştır. 1450 yılında Karamanoğulları Beyliği döneminde yeniden onarılan kaleye Mamure (Müreffeh) adı verilmiştir. Bedreddin Mahmud Bey, kale içerisinde 1300-1308 yılları arasında tek minareli bir cami inşa ettirmiştir. 1469 yılında Osmanlı Devleti'nin eline geçen kale, 15., 16. ve 18. yüzyıllarda da onarıma tabi tutularak stratejik önemini korumuştur.
Kalenin İç Yapısı, Avluları ve Tarihi Külliye
Kalenin iç mekânı sur duvarlarıyla üç ayrı avluya bölünmüştür. Kalenin doğu cephesinde, heybetli ana kulenin hemen yanında ana giriş kapısı yer alır. Yapım kitabesinin (inşaat yazıtının) yer aldığı eski giriş kapısı ise kuzeybatı cephesinde bulunmaktadır. Kalenin batı avlusunda, tek minareli bir cami ve harabe halindeki bir Türk hamamından oluşan küçük bir külliye yer almaktadır. Güney avlusunda ise bir deniz fenerinin kalıntıları bulunmaktadır. Kalenin iki katlı duvarları; savunma amaçlı mazgallar, ok ve silah delikleriyle donatılmış olup, dallı bir merdiven ve koridor sistemi üzerinden erişilebilir durumdadır.
Kültürel Miras ve Türk Sinemasındaki Yeri
Mamure Kalesi, görkemli yapısıyla Türk sinemasının klasiklerine ve tarihi dizilerine de ev sahipliği yapmıştır. Cüneyt Arkın'ın başrolünde oynadığı 1967 yapımı Malkoçoğlu Krallara Karşı filmi ile Cihan Ünal'ın rol aldığı 1988 yapımı Kuruluş 'Osmancık' dizisi bu kalede çekilen ünlü yapımlardan bazılarıdır. Günümüzde Anamur Müze Müdürlüğü'ne bağlı olan ve Dünya Mirası Geçici Listesi'nde (iv) ve (v) kriterleriyle yer alan Mamure Kalesi, korunmuş yapısıyla Akdeniz'in en değerli kültürel miraslarından biridir.