Leylekli Yılanlı Köprü, Tokat'ın Niksar ilçesinde Çanakçı Deresi üzerinde yer alan tarihi bir yapıdır. Niksar Kalesi'nin güneyinde, Arasta Camisi'nin yakınında konumlanan köprü, günümüzde yaya geçişinde kullanılmaktadır. İlçenin önemli simgelerinden biri olan bu tarihi eser, halk arasında "Arasta", "Leylekli" ve "Yılanlı" olmak üzere üç farklı isimle de anılmaktadır.
Köprünün Mimari Özellikleri ve Yapı Üslubu
Yuvarlak tek kemer gözlü bir mimariye sahip olan köprü, 20 metre uzunluğunda ve 4,5 metre genişliğindedir. Köprünün kemer yüksekliği 10,5 metre, kemer açıklığı ise 16 metredir. Köprünün orijinal kitabesi günümüze ulaşamadığından kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, genel mimari yapı üslubundan yola çıkılarak Roma veya Bizans döneminde inşa edildiği tahmin edilmektedir.
Köprüye Adını Veren Eşsiz Tasvirler
Köprünün ismi, kemer kilit taşı üzerinde yer alan açık renkli küfeki taşı üzerine işlenmiş kabartmalardan gelmektedir. Bu taş üzerinde, ağzında yılan tutan bir leylek figürü ve bu figürün hemen arkasında yere düşen bir yumurta figürü tasvir edilmiştir. Köprüye adını veren bu taşın cinsi ve yerleştirildiği konum, Türk hâkimiyeti döneminde buraya sonradan eklenmiş olabileceğini düşündürmektedir. Benzer kompozisyonların Anadolu Selçuklu, Beylikler ve diğer Türk devletlerinde zafer sembolü olarak kullanıldığı bilinmektedir. Kimi araştırmacılara göre bu tasvir bir zaferi simgelese de hangi tarihi olayı simgelediği bilinmemektedir.
Tarihsel Süreç ve Günümüzdeki Durumu
Tarih boyunca bölgedeki medeniyetlerin geçiş noktası olan köprü; Danışmentli, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de aktif olarak kullanılmış ve zaman içerisinde yapılan eklemelerle bugünkü şeklini almıştır. Köprü, tarihi yapısının korunması amacıyla 2016 ile 2018 yılları arasında kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçmiştir.