Çukurova'nın Tarihi Kapısı: Kurtkulağı
Kurtkulağı, Çukurova'nın kalbinde yer alan köklü bir geçmişe sahip tarihi bir köy olup, günümüzde Adana ilinin Ceyhan ilçesine bağlı bir mahalle statüsündedir. Bölgede Türk egemenliği tesis edildiğinden bu yana aynı isimle anılan bu kadim yerleşim, Ceyhan ve çevresindeki en eski yerleşim birimi olma özelliğini taşımaktadır. Tarih boyunca stratejik bir konuma sahip olan Kurtkulağı, Adana il merkezine 55 km, Ceyhan ilçe merkezine ise 14 km uzaklıkta yer almaktadır. Ceyhan-Yumurtalık kara yolu üzerinden 2 km kuzeydoğu yönüne sapılarak ulaşılan bu tarihi bölge, zengin geçmişiyle seyyahların ilgisini çekmektedir.
Tarihi İpekyolu Üzerinde Bir Menzil Noktası
Orta Çağ ve yakın çağın en önemli ticaret rotası olan tarihi İpekyolu üzerinde kurulmuş olan Kurtkulağı, tarih boyunca ticari ve askeri geçiş güzergahlarının merkezinde yer almıştır. Sahip olduğu bu jeopolitik önem nedeniyle ünlü Osmanlı seyyahı Evliya Çelebi'nin kaleme aldığı dünyaca ünlü Seyahatnâme eserinin 3. ve 9. ciltlerinde de kendisine yer bulmuştur. Kasabada geçmişten günümüze kadar ayakta kalmayı başarmış son derece kıymetli yapılar yer almaktadır. Bunların başında, bölgenin sembolü niteliğindeki tarihi bir cami ile Osmanlı dönemi menzil mimarisinin eşsiz örneklerinden biri olan Kurtkulağı Kervansarayı gelmektedir.
Antik Çağlardan Osmanlı'ya Ulaşan Çeşmeler
Bölgenin en önemli tarihi yapılarından bir diğeri ise halk arasında Hacı Fatma Pınarı olarak da bilinen tarihi Hacı Fatma Çeşmesi'dir. Kurtkulağı Köyü sınırlarında, Hesbek Dağı'nın kuzeydoğu eteklerinde konumlanan çeşme; Tülek Höyük ve Hacı Mehmed Malazı istikametine doğru uzanan tarihi Cerid Yolu üzerinde yer alır. İnşa tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte mimari özellikleri itibarıyla bir Osmanlı dönemi yapısı olduğu göze çarpmaktadır. Bununla birlikte, çeşmenin bulunduğu bölgedeki höyük yerleşimleri ve nekropol alanları, buradaki yaşam izlerinin eskiçağ dönemine kadar uzandığını kanıtlamaktadır. Bu durum, çeşmenin eskiçağda da aktif olarak kullanıldığını düşündürmektedir. Osmanlı menzil sistemi içinde ulaklara, seyyahlara ve hac yolcularına hizmet vermiş olan bu çeşme adına yöre halkı tarafından türküler de yakılmıştır:
"Hacı Fatma, çınarı var;
Acı sulu pınarı var;
İçinde bir yanarı var."
Köyün diğer girişinde ise yine tarihi bir değere sahip olan Çınar Çeşmesi yer almaktadır.
İdari Yapı ve Ulaşım Detayları
1 Mart 1974 tarihine kadar köy statüsünde olan Kurtkulağı, bu tarihte çıkarılan bir kanunla belediye yapılmış; daha sonra yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun kapsamında ise mahalleye dönüştürülmüştür. Coğrafi koordinatları 36°55′25″ kuzey enlemi ve 35°53′08″ doğu boylamı olan mahalle, günümüzde Ceyhan-Yumurtalık kara yolu üzerindeki elverişli ulaşım imkanlarıyla ziyaret edilebilmektedir. 2023 yılı verilerine göre 1.140 kişilik yerleşik nüfusa sahip olan bu tarihi yerleşim yeri, Çukurova'nın kültürel mirasını keşfetmek isteyenler için eşsiz tarihi zenginlikler barındırmaktadır.