Iğdır Ovası'nın Tarihi Kapısı: Küllük Köyü
Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Iğdır Ovası'nın kuzeydoğusunda konumlanan Küllük Köyü, Anadolu'da Türklerin ilk yerleştiği kadim alanlardan biridir. Deniz seviyesinden 880 metre yükseklikte yer alan köy, Ermenistan sınırını oluşturan Aras Nehri'ne sadece 4 kilometre mesafededir. Küllük, stratejik konumu itibarıyla Iğdır-Kars-Erzurum karayolu üzerinde yer almakta olup, Iğdır il merkezine 15 kilometre, Tuzluca ilçe merkezine ise 25 kilometre uzaklıktadır. Köyün batısında Çalpala, kuzeyinde Bayraktutan, doğusunda Yaycı, Hakmehmet ve Kuzugüden, güneyinde ise Yukarıçarıkçı köyleri komşu olarak konumlanmaktadır.
Destansı Geçmişten Cumhuriyet Dönemine Küllük Tarihi
Oğuz Türklerinin yaşamını ve mücadelelerini konu edinen ünlü Dede Korkut Hikayeleri'nde adı geçen Sürmeli Çukuru'nun değerli bir parçası olan Küllük Köyü, tarih boyunca birçok büyük medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Selçuklu Hanedanı'nın hakimiyetinin ardından sırasıyla Akkoyunlular, Karakoyunlular ve Safeviler egemenliğinde kalan eski bir Türk yerleşimidir. İstanbul Antlaşması'na kadar Osmanlı Devleti sınırlarında kalan yöre, 1736 yılında imzalanan bu antlaşma sonucunda Revan (Erivan) Eyaleti ile birlikte Sürmeli Çukuru İran yönetimine bırakılmıştır. 1827 yılında Revan Hanlığı'nı yıkan Rus Çarlığı bölgeyi ele geçirmiş ve Kağızman ile Bayazıt sancaklarına komşu olan bu ovayı Surmalu Uyezdi (Sürmeli Sancağı) adıyla 1917 yılına kadar yönetmiştir.
Milli Mücadele Dönemi ve Direniş
1917 yılındaki Ekim Devrimi sonrasında Rus ordusunun çekilmesiyle bölgede Ermeni Taşnak çetelerinin Türk nüfusa yönelik baskı ve katliam faaliyetleri yoğunlaşmıştır. Ağustos 1919'da Ermeni çetelerinin baskın düzenlediği Iğdır civarındaki 21 Müslüman köyden biri olan Küllük'te, Taşnak zulmünden kaçan 14 köyün ahalisi bir araya gelmiştir. Burada İslam Bey adlı bir milis önderliğinde Ermeni güçlerine karşı kahramanca bir direniş gösterilmişse de ne yazık ki başarıya ulaşılamamıştır. Ermeni çetelerinin silahların bırakılması halinde can güvenliği sağlanacağı yönündeki teminatına güvenen milisler ve Bayraktutan köylüleri toplu olarak öldürülmüştür. Bu acı mezalim, Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir'in Eylül 1919'da Heyet-i Temsiliye'ye yolladığı telgrafa da feci katliamlar olarak yansımıştır. 11 Kasım'ı 12 Kasım'a bağlayan gece 11. Tümen Komutanlığı'nın taarruzuyla başlayan kurtuluş harekâtı neticesinde, 12 Kasım 1920'de Iğdır belediye binasına Türk Bayrağı çekilmiş ve 14 Kasım 1920'de Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk Ordusu Ermeni güçlerini Aras Nehri'nin kuzeyine püskürtmüştür. 3 Aralık 1920'de imzalanan Gümrü Antlaşması ile Küllük ve çevresinin Türkiye toprağı olduğu kesinleşmiştir.
Kültürel Miras, Nüfus ve Modern Ulaşım Altyapısı
Cumhuriyet döneminde de önemini koruyan köy, 1928 yılından beri resmi olarak Küllük adını taşımaktadır. 1934 yılında Kars iline bağlanan yerleşim, 3 Haziran 1992 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 3806 sayılı kanunla Iğdır'ın il olmasıyla birlikte merkez ilçeye bağlı bir köy statüsü kazanmıştır. Köyün derin tarihi köklerinin en somut kanıtlarından biri, köy mezarlığında yer alan ve Karakoyunlulardan günümüze ulaşan koç başlı mezar taşlarıdır. 1886 yılındaki Rus nüfus sayımında 903 Azeri Türkünün yaşadığı kaydedilen köyün nüfusu, 2022 yılı verilerine göre 2.495 kişiye ulaşmıştır. Küllük Köyü arazisi üzerinde inşa edilen ve bölge için hayati bir ulaşım kapısı niteliğinde olan Iğdır Havalimanı, 13 Temmuz 2012 tarihinde dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılmıştır.