Kırım Kilisesi (veya Kırım Anıt Kilisesi), İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan tarihi bir Anglikan kilisesidir. İngilizlerin Kırım Savaşı anısına yaptırdığı kilise, Sultan Abdülmecid'in bağışladığı arazi üzerine 1858-1868 yılları arasında inşa edilmiştir. İstanbul'da bir anıt kilise yapılması fikri ilk kez 1856 yılında ortaya atılmış ve bir yarışma düzenlenmiştir. Yarışmayı mimar William Burges'in tasarımı kazanmış olsa da, onay komitesindeki çekişmeler ve Burges'in tasarımının "İngiliz olmayan" tarzına dair endişeler nedeniyle 1863'te görevinden alınmış ve yerine George Edmund Street getirilmiştir. Kilise daha sonra 1864 ve 1868 yılları arasında Viktorya dönemi Gotik tarzında tamamlanmıştır.
Cemaat eksikliği nedeniyle 1978 yılında kapatılan kilisenin restorasyon çalışmalarının büyük kısmı, Irak'ın Kuveyt'i işgali sırasında İstanbul'a kaçan Sri Lankalı mülteci grubunca yapılmıştır. Kilise, bu başarılı restorasyonun ardından Eylül 1991'de kapılarını yeniden açmıştır. Kilisenin içinde yer alan org, 1911 yılında İngiltere'de W. Hill & Son tarafından imal edilmiştir; bu firma aynı zamanda York Minster, Ely, Worcester ve Manchester katedralleri için de orglar yapmıştır. Ayrıca kilisenin ferforje merdiveni de Londra'dan getirilmiştir.
Tarihi ve Sanatsal Ayrıntılar
Kilisenin org odasında Kırım ve Gelibolu seferlerinden kalma alay bayrakları ile son padişah VI. Mehmed'i sürgüne gönderen savaş gemisinin bayrağı muhafaza edilmektedir. Yapının dış cephesi ise sanatçı Erica Beard'ın İncil hikâyelerini konu alan modern ve renkli yorumlarıyla bezenmiştir. Kilise içinde yer alan ahşap çatı perdesi, 1923 yılında Gelibolu'da ölenlerin anısına dikilmiştir. 1995 ile 2005 yılları arasında İskoç sanatçı Mungo McCosh, kiliseyi İstanbul silüeti fonunda aziz resimleriyle süslemiştir; bu tasvirlerdeki azizlerin yüzlerine cemaat üyeleri model oluşturmuştur. Türk kültürüne özgü bir başka tasvirde ise çocuk İsa elinde simit tutarken resmedilmiştir. Kilise içerisinde ayrıca, 30 Kasım 2003 tarihindeki Britanya Konsolosluğu saldırısında hayatını kaybeden Britanya Başkonsolosu Roger Short'un anısına bir anıt yer almaktadır.
Sosyal Çalışmalar ve Ziyaret
Aktif durumunu koruyan Kırım Kilisesi'nde ayinler her Pazar saat 11.00'de gerçekleştirilmekte olup katılım herkese açıktır. Yeniden açıldığı tarihten itibaren kilisenin mahzen bölümü, İstanbul'daki mülteci ve göçmenlere yardım etmek amacıyla yürütülen hayırseverlik çalışmalarının ana merkezi olmuştur. Kilise son yıllarda 2000'den fazla evsiz insanı barındırmış olup başta Pakistan'dan kaçan Hristiyanlar olmak üzere yerinden edilmiş insanlara yardım ve destek sağlamayı sürdürmektedir.