Kıranalan'ın Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Samsun ilinin Vezirköprü ilçesine bağlı olan Kıranalan, Karadeniz Bölgesi'nde yer alan tarihi ve coğrafi öneme sahip bir mahalledir. Samsun il merkezine 148 kilometre, Vezirköprü ilçe merkezine ise 33 kilometre mesafede konumlanan bu yerleşim yeri, doğal güzellikleri ve geçmişten taşıdığı izler ile dikkat çekmektedir. Koordinatları 41°11′53″N 35°09′32″E olarak belirlenmiş olan mahalle, bölgenin tipik coğrafi özelliklerini yansıtmaktadır.
Türkmenderesi ve Kuru Çay İsimleri
Kıranalan bölgesi, yerel halk arasında Türkmenderesi olarak da bilinmektedir. Bu isimlendirmede yer alan "dere" tabiri, yerleşimin dışından akmakta olan çaydan gelerek kalıplaşmıştır. Halk arasında bu çaya "Kuru Çay" adı verilmektedir. Hem coğrafi yapısı hem de toplumsal hafızadaki yerel isimleriyle Kıranalan, geçmişle bugün arasında köprü kuran özgün bir karaktere sahiptir.
Alkısrak Bölgesi ve Tarihi Kalıntılar
Mahalle sınırları içerisinde geçmişte yaşamış topluluklara dair önemli somut bulgular yer almaktadır. Halk arasında adı "Alkısrak" olarak geçen, ağaçlık ve su yataklarının bulunduğu bölgede keşfedilen kiremitler, çok uzun zaman önce bu topraklarda yerleşik bir insan yaşamının var olduğunu açıkça göstermektedir. Ayrıca bölgede yer yer göze çarpan Yahudi mezarlıkları da mahallenin geçmişteki kültürel çeşitliliğine ve tarihi derinliğine ışık tutmaktadır.
Yundaal ve Define Arayışları
Kıranalan'ın bir diğer dikkat çeken noktası ise "Yundaal" olarak adlandırılan bölgedir. Bu bölgede zaman zaman amatör kazıcılar tarafından tarihi eser veya define arama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği gözlemlenmiştir. Sahip olduğu tarihi potansiyeliyle Karadeniz'in keşfedilmeyi bekleyen köşelerinden biri olan Kıranalan, geçmiş uygarlıkların izlerini taşıyan kiremit kalıntıları, mezarlıkları ve çayı ile ziyaretçilerine sade ama derin bir tarihi atmosfer sunmaktadır.
Nüfus Yapısı ve İdari Durumu
Tarih boyunca hareketli bir nüfus yapısına sahip olan mahallede, 1997 yılı verilerine göre 1.043 kişi yaşarken, bu sayı 2000 yılında 1.116 olarak kaydedilmiştir. İdari olarak muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilen Kıranalan, geleneksel mahalle kültürünü ve tarihi mirasını koruyarak günümüzde de varlığını sürdürmektedir.