Kesik Köprü, eski adıyla Gürcü Hüseyin Köprüsü, Anadolu Selçuklu dönemi mimarisinin Sivas'taki en seçkin örneklerinden biridir. Sivas kenti yakınlarında, eski Kayseri yolunda Kızılırmak üzerinde yer alan bu tarihi kemer köprü, 1213 yılında inşa edilmiştir. Günümüzde yaya kullanımına açık olan bu anıtsal yapı, asırlara meydan okuyan dayanıklılığı ve özgün mimarisiyle öne çıkmaktadır.
Mimarisi ve Yapısal Özellikleri
Tamamı kesme taştan inşa edilen Kesik Köprü, yapısal olarak iki ana bölümden oluşmaktadır. Köprünün birinci bölümü yuvarlak ve sivri kemerli on yedi gözden meydana gelirken; yaklaşık 10 metre uzunluğundaki ikinci bölümü ise yuvarlak kemerli iki gözden oluşmaktadır. Birbirine oldukça yakın olan bu iki kısım, toprak doldurulmuş bir şose ile birleştirilmiştir. Altından günümüzde su akmamasına rağmen, birinci bölümün devamı niteliğinde olduğu için ikinci bölümü de aktif olarak kullanılmaktadır. Toplam 19 gözden (kemerden) oluşan bu görkemli köprünün uzunluğu 326,35 metre, genişliği ise 4,85 metredir. Yapının en büyük kemer açıklığı ise 7,90 metre olarak ölçülmüştür.
Köprünün Tarihi, İsmi ve Banisi
Günümüzde "Kesik Köprü" olarak anılan yapıya bu isim 19. yüzyılda verilmiştir. 1574 tarihli Sivas tahrir ve evkaf defterlerinde ise köprü, "Cisr-i Gürcü Hüseyin" (Gürcü Hüseyin Köprüsü) adıyla kayıtlıdır. Köprünün banisi, Anadolu Selçuklu Devleti'nde sipahsalar rütbesiyle görev yapan Yavaş Arslan'dır. 1574 tarihli resmi kayıtlardan, Yavaş Arslan'ın sonradan Hüseyin adını alarak Müslümanlığı benimseyen Hristiyan bir Gürcü olduğu; Giorgi, Sinbat ve Şid adında çocuklarının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Tarihsel Süreçteki Onarımlar ve Çevresi
İnşa edildiği dönemde Kesik Köprü'nün hemen yanında bir ribat ve türbe bulunmaktaydı. Zaman içinde harap olan bu anıtsal yapı, 1875 yılında kapsamlı bir onarımdan geçirilmiştir. Köprü, 20. yüzyılın başlarında ise bir kez daha onarılmıştır. Bu ikinci onarım faaliyeti sırasında, köprünün yakınlarında yer alan ve yıkık durumda bulunan tarihi Şahna Kümbeti'nin taşları kullanılarak köprü sağlamlaştırılmıştır.