Eşsiz Coğrafyası ve Zirveleriyle Kaz Dağı
Antik adıyla İda Dağı olarak bilinen Kaz Dağı, Edremit Körfezi'nin kuzeyinde, Çanakkale ve Balıkesir illeri arasında yer alan görkemli bir dağ kütlesidir. Büyük ölçüde Biga Yarımadası'nda uzanan Kaz Dağları; batıda Dede Dağı, ortada esas Kaz Dağı ve üç zirvesi (kuzeyde Babadağ, ortada Karataş Tepe, güneyde Sarıkız Tepesi), doğuda Eybek Dağı, kuzeydoğuda ise Gürgen Dağı ve Kocakatran Dağı'ndan oluşur. Esas Kaz Dağı'nın en yüksek noktası 1.774 metre yüksekliğindeki Karataş Tepesi'dir ve bu tepe Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Güre beldesinin kuzey-kuzey batı istikametine düşmektedir. Bölgedeki en önemli merkezler Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu ile Balıkesir'in Edremit ilçesine bağlı Altınoluk beldeleridir. Altınoluk beldesi, Alp Dağları'ndan sonra dünyanın en temiz ikinci yüksek oksijen oranıyla en temiz ikinci havasına sahiptir.
Zengin Bitki Örtüsü ve Akarsu Kaynakları
Kaz Dağı çevresi büyük ölçüde gür ormanlar ile kaplıdır ve yakınında yerleşim oldukça seyrektir. Dağın üst yokuşlarındaki ormanlar, Türkiye'de yalnızca Kaz Dağı'nda yetişen endemik bir göknar alt türü olan Kazdağı göknarı (Abies nordmanniana subsp. equi-trojani) topluluklarından oluşmaktadır. Kuzey yamaçların alt kesimlerinde meşe ağaçları ve maki elemanları görülürken, yükseklere çıkıldıkça meşe, kestane, gürgen ve karaçam toplulukları dikkat çeker. Kayın ağaçları da Kaz Dağı bitki örtüsünün önemli bir kısmını oluşturmakta ve yaklaşık 600–700 metre yükseklikten sonra Kazdağı göknarı ile birlikte büyüleyici görüntüler sunmaktadır. Türkiye'nin 40 endemik türünün bulunduğu bu coğrafyadan batıda Tuzla Çayı ile Kara Menderes Çayı (Skamandros), kuzeyde ise Gönen Çayı doğar. Biga Çayı ve Kara Menderes gibi önemli akarsular ile çevredeki yerleşim yerlerine içme suyu sağlayan küçük ölçekli kaynaklar gücünü bu dağdan alır.
Kazdağı Millî Parkı
Balıkesir'in Edremit ilçesinde yer alan doğa temalı Kazdağı Millî Parkı, adını Marmara ve Ege bölgeleri arasında doğal bir sınır oluşturan Kazdağı'ndan almaktadır. Bulunduğu geçiş iklimi ve yakın bölgedeki tek yüksek dağ olma özelliğiyle öne çıkan milli park, Biga yarımadasında doğu-batı doğrultusunda uzanan dağ arazilerini kapsar. Bölgenin bir diğer önemli çekim merkezi olan Ayazma Mesire Yeri ise Çanakkale'nin Bayramiç ilçesinde bulunmakta ve zirvenin kuzey batısına düşmektedir. Ayazma'ya ulaşmak için Bayramiç'ten yaklaşık 17 kilometrelik Evciler Beldesi yolu takip edilip, Evciler'den sonraki 6 kilometrelik yolun aşılması gerekmektedir.
Mitolojik Söylenceler ve Tarihi Miras
Kazdağı, tarih boyunca söylenceler açısından son derece zengin bir kültürel birikime sahne olmuştur. Antik dönemlerde İda olarak adlandırılan dağın isminin, Giritli denizciler tarafından Girit'te Zeus'un doğduğu İda Dağı'na atıfta bulunmak üzere konulduğu mitolojide yer alır. Homeros'un İliada destanında "bin pınar İda" ve "bol pınarlı, vahşi hayvanların anası" olarak anılan dağ, Truva Savaşı'na yol açan Hera, Afrodit ve Athena'nın katıldığı o meşhur güzellik yarışmasına ev sahipliği yapmıştır. Tanrıların Truva Savaşı'nı buradan izlediği ve Afrodit'in ilk kez burada aşık olduğu rivayet edilir. Küçükkuyu'nun kuzeyinde, Adatepe köyünün güneyindeki tepe üzerinde Zeus Altarı isimli bir tapınak bulunmaktadır. Antik efsanelerin yanı sıra, bölgedeki Türkmen köylülerinin söylencelerinde geniş yer bulan ve İslami bir nitelik taşıyan meşhur Sarıkız Efsanesi de bu dağın manevi mirasları arasında yer almaktadır.