Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı olan Karşıköy (tarihi adıyla Heba), doğusundaki Gürcistan sınırı ve Çoruh Nehri havzasındaki stratejik konumuyla köklü bir geçmişe sahiptir. Antik çağlarda Kolheti Krallığı sınırları içerisinde yer alan köy, erken ve geç Orta Çağ dönemlerinde Gürcü krallıkları ile prensliklerinin egemenliğinde kalmıştır. 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarına katılan yerleşim, Çoruh Nehri üzerindeki su taşımacılığında nehir iskelesi görevi görerek uzun süre canlı bir ticaret ve ulaşım noktası olmuştur.
Tarihsel Süreç ve İsim Kökeni
Köyün eski adı olan Heba’nın, Gürcücede vadi veya boğaz anlamına gelen heoba (ხეობა) sözcüğünden türediği sanılmaktadır. Tarihsel kayıtlara göre köyü oluşturan Sabauri (Yeşildere) ve Kintsureti (Dereiçi) mahalleleri geçmişte bağımsız birer köy yerleşimiydi. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından bölge Rus idaresine geçmiş ve 1886 nüfus sayımlarında bu köylerde yaşayan nüfusun tamamının Gürcü olduğu kaydedilmiştir. Bu dönemde yaşanan göç dalgasıyla batıya giden bölge halkı, Sakarya Sapanca’da yerleştikleri köye Heba ismini vermiş, bu isim daha sonra Nailiye olarak değiştirilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan Karşıköy, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile Türkiye’ye katılmış ve köyün adı 1925 yılında Karşıköy olarak değiştirilmiştir.
Orta Çağ Gürcü Mimarisi ve Tarihi Kiliseler
Karşıköy sınırları içerisinde geçmişte var olduğu bilinen üç adet Orta Çağ Gürcü kilisesi bulunmaktadır. Bu yapılardan ilki, Dereiçi (Kintsureti) mahallesinde yer alan Kintsureti Kilisesi’dir. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olan bu yapı, küçük boyutlu moloz taşlar kullanılarak dolgu duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Kilisenin doğu tarafında, dıştan düz duvarla çevrelenmiş yarım daire planlı bir apsis ile apsisin iki yanında zeminden başlayan yarım daire planlı birer niş yer almaktadır. Mahalle merkezindeki caminin yanında bulunan diğer kiliseden günümüze herhangi bir iz kalmamış olsa da, Sabauri (Yeşildere) mahallesindeki tek nefli köy kilisesi günümüzde büyük ölçüde ayakta kalmayı başarmıştır.
Coğrafi Konum ve Yakın Tarih
Borçka ilçe merkezine 14 km, Artvin il merkezine ise 46 km uzaklıkta bulunan Karşıköy, 5,519 km²’lik bir alana sahiptir. Doğusunda Gürcistan sınırı, batısında Aralık köyü, kuzeyinde Çavuşlu köyü ve güneyinde Camili köyü yer almaktadır. Borçka-Batum karayolu üzerinde yer alan köy, geçmişte nehir taşımacılığında aktif kullanılan bir iskeleye sahipken, yakın tarihte inşa edilen Muratlı Barajı’nın suları altında kalan eski köy merkezi ve çay fabrikası alanı ile coğrafi ve sosyal olarak büyük bir dönüşüm geçirmiştir.