Kars Garı, Kars il merkezinde, İstasyon Mahallesi Cumhuriyet Caddesi üzerinde yer alan ve Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) mülkiyetinde bulunan hemzemin ana tren istasyonudur. İstasyon; Ankara – Kars demiryolunun bitiş noktası olmasının yanı sıra, Kars – Gümrü – Tiflis demiryolu ile Kars – Ahılkelek – Marabda – Tiflis demiryolu hatlarının başlangıç noktası olarak demiryolu ağında kritik bir rol üstlenmektedir.
Kars Garı'nın Tarihçesi
İstasyon, 1899 yılında Transkafkasya Demiryolu tarafından inşa edilmiştir. Rus İmparatorluğu döneminde, Osmanlı cephesindeki askeri ve lojistik kontrolü güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen garın rayları, başlangıçta Rus hat açıklığı standardına göre döşenmiştir. Kurtuluş Savaşı sürecinde Kars'ın Türkiye tarafından geri alınmasının ardından istasyon TCDD tarafından devralınmış olsa da ray yapısındaki farklılıklar nedeniyle uzun süre ülke genelindeki demiryolu ağından kopuk kalmıştır.
Kars Garı, Rus hat açıklığı standardı sebebiyle 1939 yılına kadar Türkiye'nin geri kalan demiryolu ağıyla doğrudan bağlantı kuramamıştır. Bu süreçte seyahat eden yolcular, Erzurum'dan Kars'a ulaşabilmek için dar hat açıklığına uygun ayrı bir trene aktarma yapmak durumunda kalmışlardır. Söz konusu dar hat açıklığı 1957 yılında, geniş hat açıklığı ise 1962 yılında standart hat açıklığı standardına getirilerek ulusal demiryolu ağıyla kesintisiz bağlantı sağlanmıştır.
Seferler ve Demiryolu Bağlantıları
Türkiye ile Ermenistan sınırının kapanması nedeniyle 1993 ve 2011 yılları arasında Kars'ın doğu yönüne herhangi bir tren seferi yapılamamıştır. Ancak Şubat 2011 tarihi itibarıyla hizmete giren Kars – Akyaka Bölgesel Trenleri sayesinde doğu yönündeki tren seferleri tekrar aktif hale getirilmiştir. Günümüzde gar; Doğu Ekspresi, Turistik Doğu Ekspresi ve Kars – Akyaka Bölgesel Treni hatlarında hizmet vermektedir. Doğu Ekspresi her gün karşılıklı 1 sefer gerçekleştirirken, sadece Aralık ve Mart ayları arasında çalışan Turistik Doğu Ekspresi de haftanın belirli günlerinde tek yönlü seferler düzenlemektedir. Kars – Akyaka Bölgesel Treni ise her gün karşılıklı 2 sefer ile yolcu taşımaktadır.
Çevre Alanı ve Ulaşım Özellikleri
Merkez ilçede yer alan Kars Garı'nın çevresinde Ahmed Baba Türbesi, Kars Anadolu İmam Hatip Lisesi ve İstasyon Cami gibi önemli yapılar bulunmaktadır. İstasyon bünyesinde ziyaretçiler için otopark alanı yer almakla birlikte, engelli erişimi ve bisiklet altyapısı bulunmamaktadır.