Karamanlı Coğrafyası ve Genel Özellikleri
Burdur ilinin tarihi açıdan en zengin yerleşimlerinden biri olan Karamanlı, deniz seviyesinden ortalama 1.157 metre yükseklikte kurulmuş bir Akdeniz Bölgesi ilçesidir. Toplam 372 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan ilçe, coğrafi konumu itibarıyla Ardıçlıtepe eteklerinde konumlanmış olup geniş Karamanlı Ovası'na hakim bir manzaraya sahiptir.
Neolitik Çağ'dan Günümüze Uzanan Tarih
Karamanlı, kökleri oldukça eskiye dayanan kadim bir yerleşim alanıdır. Yakın Taş Çağı (Neolitik Çağ) dönemine ait yerleşim izleri taşıyan bölge, tarihsel süreç içerisinde M.Ö. 800-500 yılları arasında Perslerin, Etilerin ve Yunanların idaresinde kalmıştır. Büyük Türk hükümdarı Alparslan'ın 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi zaferi sonrasında Anadolu'ya giren Türklerin bölgeye tamamen hakim olmasıyla birlikte Karamanlı'da yeni bir dönem başlamıştır.
Karamanoğulları Beyliği ve Osmanlı Dönemi Yerleşimi
Anadolu Selçuklu Devleti'nin bölgede ilk düzenli idari yapıyı kurmasının ardından, Karamanlı 1282'li yıllarda Hatay'dan Muğla'ya uzanan Karamanoğulları Beyliği idaresine geçmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey'in Gölhisar'da zehirlenerek öldürülmesi üzerine bilinen tarihi detaylar, o dönemde bölgenin beylik yönetiminde olduğunu kesinleştirmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselme devrinde, 1469-1470 yıllarında Fatih Sultan Mehmet Karamanoğulları Beyliği'ni ortadan kaldırmıştır. Beyliğin tekrar bir araya gelmesini önlemek amacıyla Larende'den (şimdiki Karaman) dağıtılan obalardan bazıları Karamanlı civarındaki Eskiköy, Türkmen, Gebice, Gedikyap ve Ferizli mevkilerine yerleşmiştir.
Mahallelerin Kurulması ve İdari Yapı
Dağınık yerleşen obaların zamanla Karamanlı'nın bugünkü merkezinde toplanmasıyla yerleşim şekillenmiştir. Bölgeye ilk gelen Karamanoğlu, Ardıçlı Tepe eteğindeki Kocapınar başına yerleşirken, ikinci gelen Caferoğlu ise Yediurgan denilen yerdeki Karaağaçlı Pınar başına yerleşmiştir. Tarihçi Prof. Dr. Tuncer Baykara'nın 1871 (Hicri 1288) Konya Vilayeti Salnamesi kayıtlarından aktardığına göre, Karamanlı o dönemde 410 haneli büyük bir köy statüsündedir. 1911 yılında belediye teşkilatının kurulmasıyla başlayan idari gelişim; 1925'te jandarma teşkilatının, 1928'de bucak müdürlüğünün kurulmasıyla devam etmiştir. Nihayet, 4 Temmuz 1987 tarihinde TBMM tarafından çıkarılan kanunla ilçe statüsü kazanmış ve 11 Ağustos 1988'de atanan ilk kaymakamıyla bugünkü idari yapısına kavuşmuştur.