Karabük Şehir Merkezi ve Tarihsel Gelişimi
Karabük, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Karabük ilinin merkezi olan bir şehirdir. Özhan Öztürk'e göre Karabük adı, Türkçe "siyah" ve "kuzey" anlamlarına gelen "kara" ile "çalılık" ve "dere kenarında yer alan arazi" anlamlarında kullanılan "bük" kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Bununla birlikte, Osmanlı tahrir defterlerinde Karabük adlı bir Türkmen kavminin adına rastlanması, ismin bir topluluk adı olabileceğini de düşündürmektedir. Karabük merkez ilçe olmasına rağmen, komşu Safranbolu ilçesi tarihi evleri sebebiyle ismini daha çok duyurmuştur.
Sanayileşme Adımları ve İl Statüsü Kazanılması
Tarihsel olarak Safranbolu ilçesinin Öğlebeli köyüne bağlı 13 haneli küçük bir köyaltı yerleşim birimi olan Karabük, Ankara - Zonguldak Demiryolu üzerinde konumlanan küçük bir istasyon iken, sanayileşme ile birlikte önemli bir merkez haline gelmiştir. 3 Nisan 1937'de temeli atılan Karabük Demir Çelik Fabrikaları 1 Haziran 1939'da açılmıştır. Bu fabrika ve yan sanayiler sayesinde geniş bir iş sahası oluşturularak şehrin hızla gelişmesi sağlanmış ve büyük bir kalkınma örneği yaratılmıştır. 31 Aralık 1938'de belediye olan Karabük, 4 Ocak 1940'ta Safranbolu ilçesine bağlı bir bucak haline gelmiştir. 3 Mart 1953 tarihinde Zonguldak iline bağlı bir ilçe olan Karabük, 6 Haziran 1995 gün ve 22305 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 550 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çankırı'dan Ovacık ve Eskipazar ilçeleri; Zonguldak'tan ise Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleştirilmesiyle Türkiye'nin 78. ili olmuştur.
Coğrafi Yapısı, Yaylaları ve Kanyonları
Karabük, etrafı yüksek dağ ve tepelerle çevrili bir havza karakteri gösterir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 270 metredir. Kuzey Anadolu Dağlarının kıvrımlı batı uzantılarını barındıran ildeki dağların yüksekliği 2.000 metreyi geçmez. Yenice çevresinde 1.400 metre yüksekliğindeki Keçikıran Tepesi ve Küre Dağları uzantısı olan dağlık alanda Çiğdem tepe, Boyunduruk tepe, Tekirdağ, Üçbel tepe, Döneğen tepe, Çanakçı tepe ile Başköy dağları yer alır. İl topraklarında Avdan, Dede, Sorkun, Uluyayla, Göktepe, Sarıçiçek ve Boduroğlu gibi önemli yaylalar bulunmaktadır. Kireçtaşı tabakalarının derin biçimde yarılmasıyla oluşan İncekaya, Düzce (Kirpe), Tokatlı ve Sakaralan (Tekekurum) kanyonları ile Yenice'deki 6,5 km uzunluğundaki Şeker Kanyonu şehrin ilgi çekici doğal güzellikleridir. Ayrıca 6.502 metre uzunluğuyla Türkiye'nin 4. büyük mağarası olan karstik oluşumlu ve yer altı nehirli Bulak (Mencilis) Mağarası, Hızar Mağarası ve Sipahiler Köyü'nde bulunan 61 basamaklı mağara görülmeye değer karstik oluşumlardır. İlin en önemli akarsuyu Filyos Irmağı ve kolları olan Araç ve Soğanlı çaylarıdır. İlde doğal göl bulunmamaktadır.
İklim Özellikleri ve Kültürel Zenginlikleri
Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan Karabük'te, kıyıdan içeride kaldığı için karasal iklim özelliklerinin ağır bastığı bir geçiş tipi iklim etkilidir. Dağların geniş yer kapladığı şehir, Türkiye genelinde %73'lük orman alanı oranı ile ormanlık alan durumlarına göre birinci sırada yer almaktadır. Kültürel zenginlikleri bakımından oldukça zengin olan Karabük mutfağında Safranbolu Bükmesi, Peruhi, Safranbolu Lokumu, Bağlar gazozu ve Safranbolu simidi gibi eşsiz yöresel lezzetler bulunmaktadır. Bölgede yetişen değerli Safran baharatı, Safran kolonyası ve 1994 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan Safranbolu'nun ahşap evleri şehrin en önemli kültürel varlıklarındandır.