Akdeniz ile Tatlı Suyun Buluştuğu Eşsiz Coğrafya
İztuzu Plajı, Türkiye'nin güneybatısında yer alan Muğla ilinin Ortaca ilçesine bağlı Dalyan yakınlarında bulunan 4,5 kilometre uzunluğunda bir plajdır. Plaj, Dalyan nehrinin tatlı su deltası ile Akdeniz arasında doğal bir bariyer oluşturan dar bir kara parçası niteliğindedir. Akdeniz'deki deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) başlıca üreme alanlarından biri olması sebebiyle sıklıkla Kaplumbağa Plajı olarak anılır. Nesli tehlike altında olan bu canlıların yaşam alanını korumak amacıyla plaj, 1988 yılından beri koruma statüsüne sahiptir ve Köyceğiz-Dalyan Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin bir parçasıdır.
İztuzu Plajı'nın Kurtuluş Mücadelesi ve Tarihçesi
Sahilin kitle turizmine açılmasına yönelik ilk girişimler 1984 yılında başlamış; delta tarafına otel ve marina, Sülüngür Gölü kıyısındaki Küçük Dalyan'a ise bungalovlar yapılması planlanmıştır. Nisan 1987'de Alman kalkınma yardımı fonlarıyla finanse edilmesi planlanan 1800 yataklı Kaunos Beach Hotel'in inşaatına başlanması, kaplumbağaların üreme alanının yok olması tehdidini doğurmuştur. Bunun üzerine çevre korumacı June Haimoff; David Bellamy, Lily Venizelos, Günther Peter, Nergis Yazgan ve Keith Corbett gibi isimlerle birlikte geniş çaplı bir kurtarma kampanyası başlatmıştır. Uluslararası çevre kuruluşlarının desteğiyle yürütülen bu mücadele sonucunda dönemin Türkiye Başbakanı Turgut Özal'dan moratoryum talep edilmiş ve otel inşaatı durdurulmuştur. Temmuz 1988'de ise Türk hükûmeti geliştirme projesini iptal ederek İztuzu Plajı ve çevresine Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsü tanımıştır.
Sıkı Koruma Önlemleri ve Ziyaret Kuralları
Ortalama yılda 300 yuvaya ev sahipliği yapan İztuzu Plajı'nda, kaplumbağaların üreme süreçlerini korumak amacıyla 1988 yılından beri çok sıkı kurallar uygulanmaktadır. 1 Mayıs ile 31 Ekim tarihleri arasında plaj, ses ve ışık rahatsızlıklarını önlemek için saat 20.00 ile 08.00 arasında halka tamamen kapatılmaktadır. Plaja araçların ve hayvanların girmesi kesinlikle yasaktır. İşaretlenmiş yuvalama bölgelerinde şemsiye ve şezlong kullanımı yasak olduğu gibi, havluların üzerine uzanmak veya delikler kazmak da engellenmiştir. Ayrıca plaj sınırından itibaren 1 mil mesafede ve Dalyan deltası ile nehrinde sürat teknelerinin dolaşması yasaklanmıştır.
DEKAMER ve Kaptan June'un Çevre Mirası
Deniz kaplumbağalarının korunması ve tedavisi amacıyla 2008 yılında DEKAMER (Deniz Kaplumbağaları Araştırma, Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi) kurulmuş ve 2009 yılında Dalyan Plajı'nda faaliyetlerine başlamıştır. 2011 yılının şubat ayında ise Kaptan June Deniz Kaplumbağalarını Koruma Vakfı kurulmuştur. Çevre koruma gönüllüsü June Haimoff'un eski plaj kulübesi İztuzu'na geri getirilerek müzeye dönüştürülmüştür. June Haimoff, çevre koruma faaliyetlerinden ötürü Mayıs 2011'de II. Elizabeth tarafından Britanya İmparatorluk Nişanı ile ödüllendirilmiştir.
Uluslararası Başarılar ve Küresel Takdir
İztuzu Plajı'nın çevre dostu kullanımı dünya çapında takdir toplamıştır. 2008 yılında İngiliz The Times gazetesi tarafından "Avrupa'nın En İyi Açık Alanı" kategorisinde birinci seçilen plaj, 2011 yılında ise Hollanda merkezli tatil değerlendirme sitesi Zoover tarafından "Avrupa'nın En İyi Plaj Destinasyonu" unvanına layık görülmüştür.