İzmit İç Kale Surları, Kocaeli ilinin İzmit ilçesinde yer alan ve günümüze ulaşmayı başaran tek burç olan, halk arasında Karaburç olarak da anılan tarihi bir savunma yapısıdır. Tarihi kaynaklara göre bu yapının geçmişte uzun bir süre boyunca işaret feneri olarak kullanıldığı bilinmektedir.
Tarihçesi ve Yapı Özellikleri
Nicomedia döneminden günümüze ulaşan sur duvarları, Orta Çağ mimari özelliklerini barındırmaktadır. Nicomedia dış şehir surları içerisindeki iç kaleye ait olan ve Bizans döneminde inşa edilen Karaburç, Osmanlı döneminde çeşitli onarımlardan geçmiştir. Yapılan incelemelerde iç kale surlarındaki bazı duvarların aslında antik bir tiyatronun duvarları olduğu anlaşılmıştır. Tiyatro alanı, 1995 yılında Anıtlar Kurulu tarafından 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiştir. 2006 yılında gerçekleştirilen Kocaeli İli ve İlçeleri Arkeolojik Yüzey Araştırması sonucunda tiyatronun planı çıkarılmış ve yaklaşık 164x50 metre ölçülerine sahip olduğu görülmüştür. Bu ölçüler doğrultusunda yapının, antik dünyanın en büyük tiyatrosu olarak kabul edilen Efes Antik Tiyatrosu'ndan daha büyük olduğu saptanmıştır.
Deprem Hasarları ve Koruma Çalışmaları
Karaburç ve kale duvarları, 17 Ağustos 1999 depreminde ciddi hasar görmüştür. Dikdörtgen taşların tek sıra tuğla ile çevrelenmesi ve Horasan harcı ile örülmesi suretiyle inşa edilen burcun kuzeybatı bölümünde sadece tuğla ve harçtan oluşan bir katman yer almaktadır. Muhtemelen Osmanlı devri onarımları sırasında inşa edilen bu kısım, deprem sonrasında burcun ana gövdesinden ayrılmıştır. Yapı, 1951 yılı sonlarında UNESCO aracılığıyla Cenevre'de düzenlenen "Uluslararası Kal'aler ve Surlar Kongresi"nde Avni Öztüre tarafından sunulan raporlarla ilgi odağı olmuş, korunması kararlaştırılarak rölöve ve restorasyon projeleri hazırlanmıştır.