İstanbul'un tarihi Cibali semtinde, Salih Paşa Caddesi üzerinde yer alan Salih Paşa Camii, Fatih Sultan Mehmet dönemine uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Caminin yapımını, o dönemin ulemasından Tokatlı Paşmakçı Hüsameddin Efendi üstlenmiştir. İbn-i Meddas olarak da bilinen Hüsameddin Efendi, 1442 yılında Amasya müftülüğü görevini yapmış ve Amasya'da Hüsamiye Medresesi'ni inşa ettirmiştir. İstanbul'un fethine katılmak üzere şehre gelen Hüsameddin Efendi, fetihten sonra yaşamını Cibali mahallesinde sürdürmüş ve 1456 yılındaki vefatının ardından mescidin haziresine gömülmüştür. Kabir taşında kendisinden "Ebu'l-feth Sultan Mehmet Han’ın mestçibaşısı" olarak bahsedilmektedir.
Caminin İsim Tarihçesi ve Salih Paşa Çeşmesi
Yapı, tarihi kaynaklarda kurucusundan dolayı Paşmakzade Mescidi ve İbn-i Meddas Mescidi olarak da anılmaktadır. Günümüzde bilinen ismi olan Salih Paşa Camii adını ise 1647 yılında Salih Paşa'nın mescidin duvarına bir çeşme yaptırmasıyla almıştır. Bu tarihten itibaren yapı, bu çeşmeye atfen Salih Paşa Camii olarak tanınmıştır. Dönem dönem çeşitli restorasyonlar geçiren çeşme ve cami; 1830 yılında cami düzeyinde, 1912 yılında ise hayırsever Zeynep Hanım tarafından çeşme özelinde restore edilerek korunmuştur.
Mimari Dönüşüm ve Günümüzdeki Durumu
Salih Paşa Camii, yüzyıllar boyu geçirdiği değişimlerin ardından 1977-1980 yılları arasında kapsamlı bir restorasyondan geçirilmiştir. Bu restorasyon çalışmaları esnasında yapıya ikinci bir kat eklenmiş ve cami günümüzdeki mimari formunu kazanmıştır. Günümüzde de aktif bir ibadethane ve tarihi bir kültürel miras olan yapı, Fatih bölgesinin önemli tarihi duraklarından biri olarak varlığını sürdürmektedir.