Helvacıbaşı Camii (diğer adıyla İskender Ağa Camii), İstanbul'un tarihi Fatih ilçesinde, Küçük Ayasofya Mahallesi sınırları içerisinde yer alan önemli bir Osmanlı Dönemi ibadethanesidir. Yapı, Helvacıbaşı İskender Ağa tarafından 1546 ya da 1547 (Hicri 953) yılında inşa ettirilmiştir. Günümüzde hem bölge halkı hem de tarih meraklıları için İstanbul'un tarihi dokusunu yansıtan değerli eserler arasında yer almaktadır.
Tarihçesi ve Restorasyon Süreci
Cami, zaman içerisinde ciddi tahribata uğramış; restorasyon öncesi dönemde duvarları yer yer yıkılmış ve minaresinin yalnızca şerefesine kadar olan kısmı ayakta kalabilmiştir. Yapılan restorasyon çalışmaları sayesinde Helvacıbaşı Camii yeniden ayağa kaldırılarak işlevsel hâle getirilmiş ve ibadete açılmıştır.
Yapım Kitabesi
Caminin üzerinde yer alan tarihi yapım kitabesi, yapının inşasına ve dönemine dair önemli ipuçları sunmaktadır. Kitabede yer alan metin şu şekildedir: "Bu makâm-ı tâati Helvacıbaşı eyledi / Hamd ü tesbîh ü salât oluptur müntehâ. Yümn-i ikbâl ile buldı çün mahallinde vukû / Şâd olub ‘ubbâd ü zühhâd ideler kesb-i safâ. Dedi bu şîrin hadis itmâmına târîhini / Mescid-i İskender oldu ehl-i dîne dil-güşâ 953". Kitabede belirtilen 953 yılı, miladi takvimde 1546 ya da 1547 yılına denk gelmektedir.
Konumu ve Ulaşım
İstanbul'un tarihi yarımadasında, Fatih ilçesinin Küçük Ayasofya mahallesinde konumlanan Helvacıbaşı Camii, koordinat olarak 41°00′18″K 28°58′22″D konumunda bulunmaktadır. Tarihi yapıya ulaşım oldukça kolay olup, Fatih'in tarihi atmosferini solumak isteyen ziyaretçiler için harika bir durak noktasıdır.