Âlî Paşa Camii, bilinen diğer isimleriyle Yakub Ağa Camii ya da Ağa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesindeki Mercan Mahallesi'nde yer alan tarihi bir ibadethanedir. Cami konum olarak Mercan Caddesi ile Fuatpaşa Caddesi'nin kesişim noktasında ziyaretçilerini ve cemaatini ağırlamaktadır.
Caminin Tarihi ve İlk İnşası
Yapı, 1547 veya 1548 yılında vefat eden Eski Saray Ağası Yakub Ağa tarafından yaptırılmıştır. Caminin kitâbesinde yer alan bilgilere göre, İstanbul'un Fethi'nin 85. yılında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Bu bilgi ışığında yapının ilk inşa tarihi 1538 ya da 1539 yılına uzanmaktadır.
Yangınlar, Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa Dönemi ve Restorasyon
Tarihi süreçte bir yangın hasarı atlatan cami, 1869 veya 1870 yılında Sadrazam Mehmed Emin Âlî Paşa tarafından yeniden inşa ettirilmiştir. İstanbul Ansiklopedisi'nde yapının mimarı için "İtalyan mimar Bariori" ifadesi geçmektedir. Bazı kaynaklarda mimarın Giovanni Battista Barborini olduğu öne sürülse de, bunu kanıtlayan herhangi bir resmi belgeye ulaşılamamıştır. Daha sonra 1912 yılındaki yangında tekrar hasar gören yapı, 1949 yılında başlayan restorasyon çalışmaları sonucunda 1953 yılında yeniden ibadete açılmıştır.
Mimari Yapısı ve Detayları
Âlî Paşa Camii'nin ana ibadet alanı içeriden dairesel bir tasarıma sahipken, dışarıdan bakıldığında sekizgen bir form sergilemektedir. Yapının tek minaresi; tek şerefeli, sarkıtlı ve yedi kenarlı olup gövde kısmında yedi adet pencere barındırmaktadır.